Celal bey, geç cevap veriyorum, kusura bakmayın.
[IMG]https://foto.akvaryum.com/fotolar/137418/070220261350251.jpg[/IMG]
Ben bu cihazla ölçüm yapıyordum. 4.8 ppt litreye 4.8 gram tuza denk geliyor, ama her tuzun yoğunluğu farklı, ölçmeden gram hesabıyla yaklaşık da koyabilirsiniz ama ölçmek daha doğru sonuç verecektir.
Önemli olan iki husus var, birincisi canlılarınızın tuza töleransı, ikincisi tuzu kademeli eklemek. Her su değişiminde eksilen suya oranla tuzu eklemek.
Bunun için şöyle bir hesap yapabiliriz. Tankınız 100 litre ise toplamda girecek tuz 480 gram. 480 gramı kademeli şekilde 7 günde sabah bir doz akşam bir doz olarak eklemenizi tavsiye ederim. Yani günde 68 gram, sabah 34 gram akşam 34 gram tuzu eritip çok yavaşça eklerseniz günde 0.68 ppt, 7 günün sonunda 4.8 ppt'ye yakın olacak.
Bu hesap 100 litre su içindir. Akvaryum ölçülerinizi tam bilmeniz, cam kalınlığı, üstten bırakılan boşluk gibi detayları düşünüp akvaryumda tam olarak ne kadar su var yaklaşık bir hesap yapmak lazım. Ona göre tuz ayarı yapılabilir. [/QUOTE]
Çok teşekkür ediyorum mert bey cevabınızı okumadan önce göz kararı eklediğim akvaryum tuzu var şuan tankta. Balıkların üzerinden temizlediğim kurtlardan sonra şuan takip ediyorum yenileri gelmedi çok şükür. Eğer yeniden çıkarsa dediğiniz formülü uygulayacağım teşekkür ediyorum 😊
Pothos Sarmaşığı Tamamen Su Altında?
[IMG]https://foto.akvaryum.com/fotolar/259599/060220262258531.jpg[/IMG]
Pothos sarmaşığının kökleri suyun içindeyken akvaryumda büyüyüp gelişebildiğini biliyoruz[:P]
Ama internetten tecrübeli insanlardan gördüğüm kadarıyla pothos tamamen suyun altında büyüyebiliyor[:'(][:?]
yorumlardan gördüğüm kadarıyla ilk başta alt yaprakları çürüyebiliyormuş, çürüyen yaprakları düzenli olarak çekmek şartıyla yeni yaprak bile verebiliyormuş[:O][:?]
deneyen var mı? lütfen ezber konuşmak yerine deneyen yada bilimsel olarak konuşabilecekler cevap versin[:P][:iyi:]
Su içinde denediklerinizi yazabilir misiniz?
Merak ettim, yaşayan var mı acaba
Channa Auranti
Elimde bir adet erkek channa aurantimaculata mevcut. Yurtdışına taşınacağımdan dolayı elimden çıkarmak istiyorum. Akvaryumu bir tanıdığıma kuracağım için tetra türlerini koymayı düşünüyorum bu nedenle kırmızı burun, siyah, neon vs.. türleri ile de takas olur....
Balık yaklaşık 20+cm civarında kuru yemi kabul ediyor.
(Yanlış bir konu başlığında değildir umarım)
Akvaryumumda Pamuk İstilası
İyi günler yaklaşık 4 aydır bir axolotl sahibiyim ve az çok döngü işini öğrenmeye çalışıyorum. ilk aldığımda tecrübesizlik yapıp döngü oturtmadığımdan axolotllarda biyolojik yükü ağır canlılar olduğundan su bozulmuştu. İkinci yani fotodaki akvaryumumu 30 gün balıksız döngüye soktum ve hem döngü hem axolotl sağlığı gayet iyiydi. Ama fotoğraftaki java fernimin arkasına bir tane balıksız döngüden kalan yem kaçmış ve akvaryumu pamuksu şeylerden bastı. pipo süngeri o kadar doldu ki kendi suyundan biraz çekip içinde temizledim pipoyu bakterilere zarar vermeden. Azot döngüm oturmuş fakat pamuklar her şeyi mahvediyor napıcam lütfen yardımcı olun yks senemde hobi olarak başladım ve bu döngü işini çözmek istiyorum artık. Ne yapmalıyım?[EDIT]caganf,2026-02-07 15:49:10[/EDIT]
Sunsun Hw 603b Dış Filtre Hak.
Merhaba arkadaşlar elimde bu şekilde bir boyu marka yükseklik 50 cm derinlik 50 cm genişlik 50 cm akvaryum mevcut ben buna SunSun Hw 603b dış filtre aldım fakat şöyle bi sorun ile karşılaştım elektrik kesintisi sonrası filtre suyu devir daim yapmayı bırakıyor ama filtre motoru çalışmaya devam ediyor mecburen elektrik kesintisi sonrası akvaryum hortumunu akvaryumdan çıkarıp filtrenin olduğu konuma getirince devirdaim yapmaya devam ediyor hortumu akvaryum içinden çıkarmadan devir daim yapmasını sağlayacak ir çözüm öneriniz varmı acaba destek olursanız sevinirim
Teraryum / Paludaryum Konusunda Chatgpt Dökümüm
[B]Terrarium yapmış biri, cam kapaklı. az bir miktar su var dipte. bazı anubias yaprakları ıslak değil kuru. nasıl çürümüyor? benim tankımdan çok az ucu dışarı çıksa o kısım 3-4 günde çürüyor.[/B]
ChatGPT:
Çok yerinde bir soru, çünkü Anubias bu konuda sık kafa karıştırıyor.
Kısa cevap:
Sorun “su dışında kalmak” değil, geçişin ve ortamın şekli.
Biraz açayım 👇
1) Terrariumdaki yapraklar aslında “tam kuru” değil
Cam kapaklı terrariumlarda:
Nem genelde %90–100’e yakın
Yapraklar ıslak görünmese bile sürekli nemli bir hava içinde
Terleme (kondens) gece-gündüz döngüsünde yapraklara su veriyor
Yani o yapraklar:
su içinde değil ama kurak da değil
Anubias buna çok iyi uyum sağlar çünkü:
Doğada amfibi bir bitkidir (yarı su – yarı kara)
Nehir kenarlarında, taş üstünde, zaman zaman suyun dışına çıkan şekilde yaşar
2) Senin tankta neden çürüyor?
Akvaryumda durum farklı:
Yaprak kısmen suda, kısmen havada kalıyor
Üst kısım:
Düşük nem
Direkt oda havası
Sık sık ıslanıp kuruma
Alt kısım:
Sürekli su içinde
Bu en kötü senaryo:
Doku adaptasyon yapamıyor
Hücreler su-hava geçişinde hasar görüyor
3–4 günde erime / çürüme başlıyor
Özetle:
“Yarı yarıya” kalmak, tamamen su dışında kalmaktan daha öldürücü
3) Terrariumdaki farkı yaratan 3 şey
Terrariumda çürümemesinin ana nedenleri:
Yüksek ve stabil nem
Tamamen hava yaprağı olarak gelişmiş olması
(Başta sudan çıkmadı, baştan kara yaprağı olarak büyüdü)
Islan-kurula döngüsü yok
4) Sen bunu tankta yapabilir misin?
Evet ama şartları değiştirmen gerekir:
Kapaklı akvaryum
Su yüzeyinde çok yüksek nem
Yaprak ya:
Tamamen su dışında
Ya da tamamen su içinde
Ortası yok 🙂
İpucu:
Anubias’ı emers halde (yavaş yavaş su dışına alarak) adapte etmek gerekir
Bir anda “ucu çıktı” olayı genelde çürümeyle biter
Tek cümlelik özet
Anubias su dışında yaşayabilir, ama yarı ıslak–yarı kuru kalmaya tahammülü yok.
İstersen, “akvaryumdan terrariuma anubias nasıl adapte edilir” diye adım adım da anlatırım 🌿
[B]peki bütün bir rizom diyelim 6 yaprak var. tek bir yaprağı olduğu gibi su üstünde mi bırakmak lazım yani ilk başta ucunu değil komple yoksa bütün rizomun yapraklarını mı?[/B]
ChatGPT:
Güzel noktaya bastın. Burada “tek yaprak mı, hepsi mi?” meselesi var ve cevap biraz net 👇
Kural şudur
Ya bir yaprak tamamen su üstünde olur, ya hiç olmaz.
Ama bu, rizomun tamamını bir anda havaya çıkarman gerektiği anlamına gelmez.
En güvenli senaryo (önerilen)
Tek yaprak + kontrollü adaptasyon
Rizom tamamen suda kalır
6 yapraktan sadece 1 tanesi
tamamen suyun üstüne çıkar
“ucu çıktı” değil, komple yaprak
Ortam:
Kapaklı tank
Yüksek nem
O yaprak:
Ya uyum sağlar
Ya da sararıp gider (normal)
Bu sırada:
Diğer 5 yaprak tamamen suda
Rizom strese girmez
Bitki ölmez
En kritik nokta: yarım yaprak yok
Neden tek yaprakla başlanır?
Çünkü:
Bitkiyi “kara moduna” yavaş alırsın
Eğer o yaprak çürürse:
Rizom zarar görmez
Diğer yapraklar sağlam kalır
Başarılı olursa:
Yeni çıkan yapraklar doğrudan hava yaprağı olur
Bütün yaprakları birden su üstüne almak?
⚠️ Riskli.
Anubias yavaş büyür
Bir anda tüm yaprakları hava şartına sokarsan:
Su yaprakları uyum sağlayamaz
Toplu erime olabilir
Rizom çökmez ama aylarca toparlayamaz
Bu yöntem ancak:
Çok yüksek nemli terrarium
Sisleme / kondens garantisi
Sabit sıcaklık
varsa mantıklı.
Altın adaptasyon akışı
Rizom tamamen suda
1 yaprak tamamen dışarı
1–2 hafta gözlem
Yeni çıkan yaprak = başarı
Sonra istersen:
2. yaprağı
sonra 3. yaprağı
alırsın
Kısa, net cevap
❌ Yaprak ucu çıkarma
✅ Tek yaprağı komple çıkar
❌ İlk başta tüm yaprakları değil
✅ Rizom suda, nem yüksek
İstersen çizerek şema gibi de anlatırım, hatta “yaprak ölürse panik mi değil mi” kısmını da netleştiririm 🌿
[B]şimdi terrarium konusunda kafa karışık;
-önce tamamen suda yaşayan, havada ise yüksek nemde ancak yaşayabilen anubias gibi bitkiler
-sonra tamamen suda yaşayan havada ise nem istemeyen kuru bile olsa yaşayan Hygrophila corymbosa gibi bitkiler
-tamamen su altında yaşaması gerekenler var mı?
ve bu üç türün teknik isimleri var mı?[/B]
ChatGPT:
Kafa karışıklığın çok normal — çünkü akvaryum hobisinde bu ayrım yarım yamalak anlatılıyor. Gel bunu net, “kitabi ama pratik” şekilde toparlayalım.
Aslında 3 değil, 4 biyolojik grup var
Ve evet, teknik isimleri var.
1) Amfibi bitkiler (Amphibious plants)
Hem su altında hem havada yaşayabilenler
Ama yaprak tipleri farklıdır.
Özellik:
Su yaprağı ≠ hava yaprağı
Geçişte adaptasyon gerekir
Yarı yarıya kalmayı sevmezler
Örnekler:
Anubias
Cryptocoryne
Echinodorus
Ludwigia
Rotala
👉 Senin Anubias sorununun tam karşılığı bu grup.
2) Emers dayanıklı amfibi bitkiler
(Bu hobicilerin kafasını en çok karıştıran grup)
Teknik olarak hâlâ amfibi, ama:
Hava yaprakları çok dayanıklı
Düşük nemde bile yaşayabilirler
Hatta “kuru gibi” görünürler
Örnek:
Hygrophila corymbosa
Hygrophila polysperma
Bacopa monnieri
👉 “Nem istemiyor gibi” görünmelerinin sebebi:
kalın kutikula + güçlü stomalar
3) Submers (obligate submersed plants)
İşte senin sorduğun kritik soru burada
Bunlar:
Sadece su altında yaşar
Hava ile temas ederse ölür
Emers forma geçemez
Teknik isim:
Obligate submersed aquatic plants
Örnekler:
Vallisneria
Ceratophyllum (hornwort)
Cabomba
Myriophyllum
Najas
Hydrilla
👉 Bunları terrariuma koymak = yavaş ölüm.
4) Emergent / riparian bitkiler
(Sıklıkla yanlışlıkla “akvaryum bitkisi” diye satılır)
Kökleri suda
Yaprakları hava için tasarlanmış
Su altında uzun süre yaşayamaz
Örnekler:
Spathiphyllum (barış çiçeği)
Dracaena
Aglaonema
Monstera (küçükken)
Senin verdiğin örnekleri netleştirelim
Anubias
➡️ Amfibi
➡️ Hava yaprağı yüksek nem ister
➡️ Yarı ıslak = çürüme
Hygrophila corymbosa
➡️ Amfibi (emers dayanıklı)
➡️ Düşük nem tolere eder
➡️ “Kuru bile yaşıyor” hissi buradan
“Tamamen su altında yaşaması gereken var mı?”
➡️ Evet.
➡️ Vallisneria, Cabomba, Najas gibi türler
Tek cümlelik ezber cümlesi
“Akvaryum bitkilerinin çoğu amfibi, bazıları sadece suya mahkûm, bazıları ise aslında kara bitkisi.”
İstersen bir sonraki adımda:
Terrarium için en risksiz tür listesi
Ya da “hangi bitkiyi asla çıkarma” kara listesi
hazırlayayım 🌱
[B]Hygrophila corymbosa düşük nem demişsin ama benim akvaryumdan 30 cm kadar dışarıya çıkmış durumda ve güneş alıyor akvaryum. şimdilik soğuk ortam ama yazın baya ısınacak. bu ölecek anlamına mı geliyor yazın?[/B]
ChatGPT:
Kısa cevap: büyük ihtimalle hayır, ölecek diye düşünme — ama yazın birkaç şeye dikkat etmen gerekecek.
Biraz teknik ama net gidelim 👇
Hygrophila corymbosa neden bunu tolere edebiliyor?
Bu bitki:
Gerçek amfibi
Emers (hava) formu çok güçlü
Yaprakları kalın, mumsu (kutikula kalın)
Stomaları havada çalışmaya uygun
O yüzden:
%40–50 bağıl nem
Direkt güneş
“Kuru gibi” görünen ortam
ona genelde problem olmaz
Yazın asıl risk ne?
Ölüm sebebi genelde nem değil, ısı + su akışı kombinasyonu.
Riskli senaryolar:
Yapraklar çok ısınıyor ama kök suyu serin kalıyor
→ Isı stresi
Öğlen güneşi
camdan mercek etkisi
→ Yaprak yanıkları
Çok hızlı buharlaşma
→ Yaprak uçlarında kuruma
Ama bunlar:
yavaş yavaş olur
Bir günde “öldü” şeklinde değil
Ne zaman gerçekten riskli?
Şu koşullar üst üste gelirse risk artar:
30 °C üstü ortam
Öğlen 11–16 arası direkt güneş
Yapraklar rüzgâr / cereyan alıyorsa
Su seviyesi düşüp kökler açığa çıkarsa
Güvenli tarafta kalmak için 3 basit önlem
Bunlar “olmazsa ölür” değil, sigorta gibi düşün:
Yazın öğlen güneşini kır
Tül perde yeter
Su seviyesini
Kökler hep suda kalacak şekilde sabit tut
Yaprak uçlarında:
Kahverengi yanıklar görürsen
→ o sürgünü buda
Çok önemli bir gösterge
Eğer:
Yaz başında
Yeni çıkan yapraklar daha küçük ama kalın geliyorsa
→ Bitki kendini adapte ediyor demektir, iyiye işaret.
Eğer:
Yeni sürgünler ince, soluk ve cılız gelirse
→ Işık/ısı stresi var.
Net cevap
Mevcut durumda “yaz gelince kesin ölür” gibi bir tablo yok.
Hygrophila corymbosa bu şartları şaşırtıcı derecede iyi tolere eder.
İstersen bulunduğu pencere yönüne (güney / batı vs.) göre daha net “şu saatlerde dikkat et” de söyleyebilirim 🌿
[B]toparlayalım; Amfibi bitkiler (Amphibious plants) su altında ve yüksek nem olan ortamda yaşar. yani terrarium uygun.
Emers dayanıklı amfibi bitkiler su altında ve su üstünde nem çok olmasa da yaşar. yine terrarium uygun
Submers (obligate submersed plants) ise nem farketmeksizin (%100 olsa bile terrariumda) havada kalan yaprak ya da bitki ölür
Emergent / riparian bitkiler şimdilik es geçelim gelecem ona.[/B]
Evet — çok iyi toparlamışsın 👍
Sadece ufak bir terminoloji cilası yapıp resmi hâle getireyim, sonra aynen onaylayayım.
1) Amfibi bitkiler (Amphibious plants)
✅ Doğru
Su altında yaşar
Yüksek nemli hava ortamında (terrarium, paludarium) yaşar
Ama:
Hava yaprakları ≠ su yaprakları
Geçiş kontrollü olmalı
Terrarium: ✅ Uygun
2) Emers dayanıklı amfibi bitkiler
✅ Doğru
Su altında yaşar
Su üstünde:
Yüksek nem ister ama zorunlu değil
Düşük–orta nemi tolere eder
Hatta “kuruya yakın” gibi görünür
Terrarium: ✅ Uygun
(Hatta açık ortamda bile çoğu zaman yaşar)
3) Submers (obligate submersed plants)
✅ Bu da doğru — kritik nokta dahil
Sadece su altında yaşar
Hava ile temas eden:
Yaprak
Sürgün
Gövde
ölür
Nem:
%50 olsun
%100 olsun
fark etmez
Çünkü:
Stomaları yok / işlevsiz
Kutikula çok ince
Gaz alışverişi tamamen suya göre
Terrarium: ❌ Uygun değil
(En sık yapılan ama en geç fark edilen hata)
Küçük ama önemli terminoloji notu
Bilimsel yazında bazen şu ayrım da geçer:
Facultative amphibious
→ Senin 1 ve 2. grup (esnek olanlar)
Obligate submersed
→ Senin 3. grup
Yani senin sınıflaman biyolojik olarak tutarlı 👍
Tek cümlelik mühür
“Nem, submers bitkiler için hiçbir şey ifade etmez; hava teması öldürücüdür.”
Emergent / riparian’a geldiğinde orada da “akvaryumcuların neden yıllarca kandırıldığı” kısmı var, onu da keyifle açarız 🌱
[B]o zaman 1 ve 2 deki bitkiler dry start'a uygun ama 3 değil? dry start yani az miktar su. tamamen kapalı ortam, full nem.[/B]
Evet — aynen öyle. Mantığı birebir doğru kurdun 👍
Şimdi bunu dry start özelinde net mühürleyelim.
Dry start = ne ister?
“Dry start” aslında:
Az miktar su
Tam kapalı ortam
%95–100 nem
Yaprakların hava ile temas etmesi
Yani:
Emers forma geçebilen bitkiler için bir yöntem
Gruplara göre dry start uygunluğu
1) Amfibi bitkiler
✅ Dry start’a uygundur
Yüksek nemde emers yaprak çıkarırlar
Sonra su basıldığında:
Emers yapraklar zamanla gider
Submers yapraklar gelir
Örnek:
Anubias
Cryptocoryne
Echinodorus
Rotala, Ludwigia
⚠️ Şart:
Yaprak yarım ıslak kalmayacak
Ya tamamen havada, ya tamamen suda
2) Emers dayanıklı amfibi bitkiler
✅ Dry start için en risksiz grup
Düşük nemi bile tolere eder
Kapalı ortamda roket gibi büyürler
Dry start’ın “şampiyonları”
Örnek:
Hygrophila türleri
Bacopa
Ludwigia’nın çoğu
3) Submers (obligate submersed)
❌ Dry start kesinlikle uygun değil
%100 nem olsa bile
Yaprak havaya değdiği anda:
Gaz alışverişi bozulur
Hücreler çöker
Sonuç:
Erime
Doku kaybı
Ölüm
Örnek:
Vallisneria
Cabomba
Najas
Ceratophyllum
Altın cümle (dry start için)
“Dry start, submers bitkiler için dry death’tır.”
Mini ipucu (çok yapılan hata)
Bazıları şunu sanıyor:
“Kapalı kap, %100 nem, bu da su sayılır”
Hayır.
Nem = hava
Su = sıvı
Submers bitki bunu ayırt edemiyor, biyolojik olarak uyumsuz.
Net onay
✅ Grup 1 ve 2 → dry start uygun
❌ Grup 3 → dry start uygun değil
Emergent / riparian’a geçtiğimizde orası da “neden akvaryumda yaşıyor gibi ama aslında yaşamıyor” başlığı olacak 😄
[B]şimdi 4. türle ilgili olana gelelim. benzer sorular var;
bir çok kara bitkisi hydroponik olarak bakılabiliyor.
-hangileri düşük nem istiyor hangileri yüksek neme hatta ıslak yapraklara dayanabiliyor. yani terrarium ortamına. misal sarmaşık, monstera, kılıç, tatlı patates, şans bambusu çürüyecektir diye düşünüyorum.[/B]
Süper, şimdi asıl “akvaryum–terrarium şehir efsaneleri” bölümüne geldik 😄
Bu 4. grup gerçekten en çok yanlış anlaşılan yer.
Burada anahtar kelime “emergent / riparian + hydroponik tolerans”.
Önce temel kural
Bir kara bitkisi hydroponik yaşayabiliyor diye:
Yüksek nem
Islak yaprak
Kapalı terrarium
tolere etmek zorunda değil.
Çoğu:
kökü suda sever, yaprağı kuru ister
4. grup kendi içinde 3 alt gruba ayrılır
(İşte kafa karışıklığı burada başlıyor)
A) Yüksek nemi SEVEN / tolere edenler
Terrarium uyumlu
Bunlar:
Tropikal
Orman altı bitkileri
Yaprakları ince ama çürüme direnci yüksek
Örnekler:
Sarmaşık (Epipremnum / Pothos) ✅
Philodendron türleri ✅
Monstera (özellikle genç yapraklar) ⚠️
Syngonium ✅
Fittonia ✅
Tradescantia ⚠️
📌 Islak yaprak:
Sürekli değil
Ama aralıklı kondensi tolere ederler
B) Kökü suda OK, yaprağı NEME HASSAS
Açık paludarium / akvaryum üstü olur
Kapalı terrarium riskli
Örnekler (senin saydıkların dahil):
Echinodorus (kılıç bitkisi) ❌
Tatlı patates (Ipomoea batatas) ❌
Şans bambusu (Dracaena sanderiana) ❌
Monstera (erişkin yaprak) ❌
Spathiphyllum ⚠️
Bunlar:
Yüksek nemde:
Yaprak mantarı
Gövde çürümesi
Kök boğulması
yaşar.
C) Yüksek nemi SEVMEZ
Hydroponik olur ama terrarium olmaz
Örnekler:
Dracaena türlerinin çoğu
Yucca
Ficus benjamina
Croton
Senin sezgin çok doğru
“Sarmaşık, monstera, kılıç, tatlı patates, şans bambusu çürüyecektir diye düşünüyorum.”
Düzeltelim:
Sarmaşık: ❌ değil → yaşar
Monstera: gençken ⚠️, erişkinken ❌
Kılıç (Echinodorus): ❌
Tatlı patates: ❌
Şans bambusu: ❌
Neden bazıları çürüyor?
Çünkü:
Yapraklarında:
İnce kutikula yok
Su tutan tüy yok
Stomaları:
Yüksek nemde kapanamaz
Sonuç:
Gaz alışverişi bozulur
Mantar / bakteri gelir
Terrarium için “kara bitkisi” altın kuralı
“Orman altı, ince yapraklı, sürünücü = evet
Kalın gövdeli, sukulentimsi = hayır”
Mini tablo (akılda kalsın)
Bitki Terrarium
Pothos / Sarmaşık ✅
Philodendron ✅
Monstera (genç) ⚠️
Echinodorus ❌
Tatlı patates ❌
Şans bambusu ❌
İstersen bir sonraki adımda:
“Akvaryum üstüne konabilecek EN güvenli kara bitkileri”
ya da “Satıcıların en çok yanlış sattığı türler”
listesini yapalım 🌿
[B]peki pothos veya Philodendron terrariumdaki %100 nemde de sürekli ıslak kalmaz mı?[/B]
ChatGPT:
Çok yerinde bir soru — çünkü “%100 nem = yapraklar sürekli ıslak” gibi bir algı var ama pratikte tam öyle değil. Netleştirelim.
%100 nem demek ne demek, ne demek değil?
%100 bağıl nem şu anlama gelir:
Hava artık daha fazla su buharı tutamaz
Ama bu:
Yaprakların sürekli suyla kaplı olduğu
anlamına gelmez
Yaprakların ıslak kalması için:
Aktif sisleme
Damla damla su
Yaprak üzerinde su birikmesi
gerekir.
Kapalı terrariumda genelde olan şey:
Camlarda kondens
Gece–gündüz sıcaklık farkıyla aralıklı buğu
Yapraklar çoğu zaman nemli ama kuru yüzeyli
Pothos / Philodendron neden çürümez?
Bu iki cinsin birkaç kritik avantajı var:
1) Yaprak yüzeyi buna uygun
Hafif mumsu ama hidrofobik
Su damla olarak tutunmaz, akar
Yaprak “ıslak kalmaz”
2) Tropikal yağmur ormanı kökeni
Doğada:
Günlerce %100 nem
Sık yağmur
Yapraklar her gün ıslanıp tekrar kurur
Mantarla birlikte yaşamaya evrimleşmişler
3) Stoma davranışı
Yüksek nemde:
Tam kapanmazlar
Gaz alışverişi devam eder
Bu yüzden “boğulma” olmaz
Ama şu durumda çürüyebilirler ⚠️
Şartlar yanlış kurulursa, evet.
Yaprak üzerinde su birikirse
Sürekli sisleme varsa
Hava tamamen durgunsa
Yapraklar birbirine yapışıksa
O zaman:
Siyah lekeler
Yumuşama
Yaprak kaybı başlar
Terrariumda pothos/philodendron için altın ayar
%90–100 nem ✔️
Aktif sisleme yok
Çok hafif hava hareketi (kapağı günde 1–2 dk açmak bile yeter)
Yapraklar üst üste binmeyecek
Kısa net cevap
Evet, nem %100 olabilir; hayır, yapraklar sürekli ıslak kalmak zorunda değil.
Pothos ve Philodendron bunu tolere edebilir — su damlası üzerinde beklemediği sürece.
İstersen bir sonraki mesajda “terrariumda yaprak çürümesini 3 günde anlayıp durdurma” checklist’i yapabilirim 🌱
[B]peki tamamen kapalı bir terrariumda yapraklar sürekli ıslak olmayacak o zaman düşündüğüm gibi?[/B]
ChatGPT:
Evet — çoğu durumda düşündüğün gibi olmaz.
Tamamen kapalı bir terrariumda yapraklar sürekli ıslak kalmaz; genelde nemli hava + aralıklı kondens döngüsü olur.
Şöyle düşün:
Kapalı terrariumda gerçek senaryo
Gündüz:
Işık / ortam ısınır
Su buharlaşır
Yapraklar ıslak değil, nemli havada kalır
Gece:
Isı düşer
Buhar camda yoğunlaşır
Damla çoğunlukla cama iner, yapraklara değil
Yani:
“sürekli yağmur” değil, “yağmur ormanı havası”
Yapraklar ne zaman gerçekten sürekli ıslak kalır?
Ancak şunlar varsa:
Aktif sisleme
Spreyle sık sık ıslatma
Yapraklar cama yapışık
Terrarium çok sıkışık (hava cebi yok)
Bunlar tasarım hatası, nemin doğal sonucu değil.
Küçük ama kritik detay
Tam kapalı sistemlerde bile:
Mikro sıcaklık farkları olur
Bu fark:
Kondensin nereye çökeceğini belirler
Cam her zaman en soğuk yüzey olduğu için
Su oraya gider
Bu yüzden:
Yaprak yüzeyi çoğu zaman kuru kalır
Cam “ağlayan” yüzey olur
Pothos / Philodendron özelinde
Doğru kurulumda:
Yapraklar %95–100 nem görür
Ama üzerinde damla beklemez
Bu yüzden çürümezler
Tek cümlelik net cevap
Hayır — tamamen kapalı bir terrarium, otomatik olarak “yapraklar sürekli ıslak” demek değildir.
Doğru kurulumda yapraklar çoğunlukla kuru yüzey + çok nemli hava görür.
Eğer istersen, bir sonraki adımda “yapraklar neden senin kafandaki gibi ıslanıyormuş gibi geliyor ama pratikte olmuyor”u şemayla anlatırım 🌿
[B]peki sisleme olan terrariumlar var. burada amaç nedir?[/B]
ChatGPT:
Çok iyi soru — çünkü sisleme terrariumlarda en çok yanlış anlaşılan şeylerden biri.
“Nem için mi?” diye düşünülüyor ama asıl amaç o değil.
Sislemenin gerçek amaçları (öncelik sırasıyla)
1) Yağmur simülasyonu 🌧️
Sisleme:
Sürekli nem sağlamak için değil
kısa süreli yağmur taklidi içindir
Doğada:
Yapraklar ıslanır
Sonra tekrar kurur
Doğru sisleme:
Islatır → çekilir → kurur
2) Epifitler için su
Bazı bitkiler:
Kökten değil
Yaprak / hava kökünden su alır
Örnekler:
Tillandsia
Bazı orkide türleri
Bromeliadlar
Bunlar için:
Sis = su kaynağı
3) Görsel ve mikroklima kontrolü
Camda buğu
Tropik atmosfer hissi
Kısa süreli sıcaklık düşüşü
Ama bu estetik + ince ayar, temel ihtiyaç değil.
Sisleme ne için kullanılmaz?
🚫 “Nem yükseltmek” için tek başına kullanılmaz
Kapalı terrariumda nem zaten %90+
Sürekli sisleme:
Yaprak çürümesi
Mantar
Bakteri patlaması
yapar
Doğru vs yanlış sisleme
✅ Doğru
Günde 1–2 kez
10–30 saniye
Yaprak ıslanır ama damla kalmaz
Sonra tamamen kurur
❌ Yanlış
Saatte bir sis
Yapraklar hep damlalı
Hava hiç kuruma fırsatı bulmaz
Sisleme hangi bitkiler için mantıklı?
Gerekli / faydalı:
Bromeliad
Tillandsia
Orkideler (bazı türler)
Yosunlar
Selaginella
Gereksiz / riskli:
Pothos
Philodendron
Monstera
Çoğu kara bitkisi
Senin konuştuğumuz bitkilere bağlayalım
Anubias / amfibi bitkiler:
Sisleme = gereksiz, hatta riskli
Pothos / Philodendron:
Sisleme şart değil, arada olabilir
Submers bitkiler:
Sisleme anlamsız
Tek cümlelik özet
Sisleme, nem üretmek için değil; yağmur ve epifit beslemek için yapılır.
İstersen bir sonraki adımda:
“Sisleme hangi terrarium tipinde hiç kullanılmamalı”
ya da “sislemenin gizli zararları”
başlıklarını açalım 🌿
[B]o zaman kapalı terrariumda soğuk buhar makineside çalıştırmamak lazım? [/B]
ChatGPT:
Evet — çoğu kapalı terrariumda soğuk buhar makinesi çalıştırmamak gerekir.
Hatta net söyleyeyim: çoğu zaman zararı faydasından fazla.
Sebebini mantık zinciriyle bağlayalım 👇
Soğuk buhar makinesi ne yapar?
Havaya mikroskobik su damlacıkları verir
Bu:
Nem değil
aktif ıslatma demektir
Kapalı terrariumda ise:
Nem zaten %90–100
Eklenen şey:
“yağmur” değil
sürekli çiseleme
Kapalı terrariumda neden sorun?
Yapraklar sürekli ıslak kalır
Kuruma evresi olmaz
Gaz alışverişi bozulur
Mantar ve bakteri patlar
Kök–gövde çürümesi başlar
Yani:
Soğuk buhar = kapalı sistemde kronik hastalık
Ne zaman mantıklı olabilir? (istisnalar)
Çok sınırlı durumlar var:
Açık / yarı açık terrarium
Epifit ağırlıklı kurulum
Yüksek hava sirkülasyonu varsa
Zamanlayıcıyla çok kısa çalışıyorsa
Kapalı cam fanus için → hayır.
Senin senaryona net cevap
“Kapalı terrariumda soğuk buhar makinesi çalıştırmamak lazım mı?”
Evet, çalıştırmamak lazım.
Doğru nem:
Alt tabaka buharlaşması
Gece–gündüz kondens döngüsüyle gelir
Altın cümle
Kapalı terrariumda amaç ‘nem üretmek’ değil, ‘nem döngüsünü bozmamak’tır.
İstersen son adımda sana:
“Kapalı terrarium için ideal günlük döngü”
ya da “soğuk buhar kullananların yaptığı 5 hata”
listesini çıkarayım 🌿
[B]peki soğuk buhar makinesini kısa süre çalıştırsak kapalı terrairumda. sis görüntüsü uzun süre kalır mı?[/B]
ChatGPT:
Kısa cevap değil, net cevap vereyim:
Hayır — kapalı terrariumda sis görüntüsü uzun süre kalmaz.
Hatta çoğu zaman saniyeler–dakikalar içinde yok olur.
Nedenini adım adım bağlayalım.
Soğuk buhar “sis”i neden kalıcı değil?
1) Kapalı terrarium zaten doygun
Nem %95–100 civarında
Hava daha fazla su taşıyamaz
Eklenen sis:
Havada asılı kalamaz
Hızla yoğunlaşır
2) Sis aslında “askıda su damlası”
Buhar değil
Mikro damlacıklar
Kapalı ortamda:
Birbirine çarpar
Büyür
Yüzeylere çöker
Yani:
Sis = geçici görsel efekt
3) Nereye gider?
En soğuk yüzey olan cama
Sonra:
Damla olur
Akar
Biter
Yaprakta kalma süresi:
Çok kısa
Eğer kalıyorsa → zaten sorun var
Zamanlama olarak ne olur?
Çalıştırırsın: sis olur
30 sn – 2 dk içinde:
Görüntü kaybolur
Cam “ağlamaya” başlar
5–10 dk sonra:
Ortam eski hâline döner
Uzun süre sis görüyorsan:
Ya terrarium çok soğuk
Ya aşırı sis veriyorsun
Ya hava hiç hareket etmiyor (kötü)
O zaman neden videolarda hep sis var gibi?
Çünkü:
Sis çekim anında veriliyor
Estetik için
Sürekli çalışıyormuş gibi algı yaratıyor
Gerçekte:
Kamera kapanır
Sis kapatılır 🙂
Net sonuç
Kısa süre çalıştırılsa bile:
Sis kalıcı olmaz
Görsel tatmin kısa sürer
Biyolojik faydası yok
Riski var
Tek cümlelik özet
Kapalı terrariumda sis, kısa süreli bir efekt; uzun süre kalıyorsa zaten yanlış bir şey yapılıyordur.
İstersen kapanışı “kapalı terrariumda görsel efekt istiyorsan en güvenli yol ne?” diye yapalım 😄
[B]Açık / yarı açık terrarium nasıl oluyor?[/B]
ChatGPT:
Güzel, bunu da net bir çerçeveye oturtalım; çünkü “açık / yarı açık terrarium” lafı çok kullanılıyor ama herkes başka bir şeyi kastediyor.
1️⃣ Açık terrarium nedir?
Üstü tamamen açık olan sistem.
Özellikleri:
Nem: ortam nemine yakın (%40–70)
Buhar hızla kaçar
Yapraklar ıslak kalmaz
Sis / buhar hemen dağılır
Kime uygun?
Kökü suda, yaprağı havada sevenler
Hydroponik kara bitkileri
Örnek bitkiler:
Pothos
Philodendron
Şans bambusu
Tatlı patates
Spathiphyllum
📌 Bu artık klasik terrariumdan çok “bitki vitrini / paludarium üstü” sayılır.
2️⃣ Yarı açık terrarium (en kritik kategori)
Üstü kapalı ama hava kaçışı var.
Bu kaçış:
Kapakta boşluk
Izgara
Delik
Aralıklı açık bırakılan cam
olabilir.
Özellikleri:
Nem: %70–90 (bazen %95)
Yapraklar:
Bazen ıslanır
Ama kuruma evresi vardır
Sis:
Bir süre görünür
Sonra dağılır
👉 Doğru ayarlanmış yarı açık sistem, doğaya en yakın simülasyondur.
Kime uygun?
Epifitler
Orkideler
Bromeliadlar
Selaginella
Bazı yosunlar
Pothos / Philodendron (daha güvenli)
3️⃣ Tam kapalı terrarium
(Bunu zaten konuştuk ama karşılaştırma için ekleyelim)
Özellikleri:
Nem: %95–100
Sis kalıcı değil
Yapraklar çoğu zaman kuru yüzeyli
Hava hareketi minimum
Kime uygun?
Amfibi bitkiler
Yosunlar
Fittonia
Mini tropik türler
Yan yana çok net tablo
Tip Nem Yaprak durumu Sis
Açık Düşük–orta Kuru Anında kaybolur
Yarı açık Orta–yüksek Islanır → kurur Kısa süre kalır
Kapalı Çok yüksek Nemli ama kuru yüzey Hızla çöker
Senin önceki sorularına bağlayalım
Kapalı terrarium + soğuk buhar ❌
Yarı açık + kısa sisleme ⚠️ (sadece epifit varsa)
Açık terrarium + sis ❌ (gereksiz)
Altın cümle
Terrariumda esas mesele nem miktarı değil, yaprağın “kuruma şansı”dır.
İstersen bir sonraki adımda:
“Benim kurulumum hangi kategoriye giriyor?”
ya da “şu bitki için hangi sistem doğru?”
diye tek tek üzerinden geçebiliriz 🌿
[B]bu arada terrarium, vivarium ve paludaryum farkları nedir?[/B]
ChatGPT:
Geldik isimlerin neden sürekli karıştığı yere 😄
Aslında farkları çok net; biz hobiciler hepsine “terrarium” deyip geçiyoruz.
1️⃣ Terrarium
Bitki odaklı, kara ağırlıklı sistem
Tanım:
Kara bitkileri için kapalı / yarı kapalı cam ortam
Su varsa bile:
Sadece nem üretmek için
Gölet / su canlısı yok
Özellikler:
Nem: orta → çok yüksek
Substrat: toprak, yosun, kabuk
Amaç: bitki mikrokliması
Örnek bitkiler:
Fittonia
Pothos
Philodendron
Yosunlar
Selaginella
📌 Hayvan şart değil, çoğu zaman yoktur.
2️⃣ Vivarium
Canlı (özellikle hayvan) odaklı sistem
Tanım:
Sürüngen, amfibi, böcek vs. için kurulur
Bitkiler:
Dekor ve mikroklima desteği
İkincil roldedir
Özellikler:
Nem, ısı, UV canlıya göre ayarlanır
Su alanı olabilir veya olmayabilir
Örnek canlılar:
Ok kurbağası
Kertenkele
Yılan
Böcek kolonileri
📌 Terrarium ≠ vivarium
Terrariumda hayvan yok, vivariumda var.
3️⃣ Paludarium
Kara + su eşit ağırlıklı
Tanım:
Alt kısım:
Akvaryum (balık, karides, kurbağa larvası)
Üst kısım:
Kara / yarı kara bitkiler
Özellikler:
Su hacmi anlamlıdır
Filtrasyon vardır
Su canlıları yaşar
Örnekler:
Balık + Pothos
Karides + Anubias
Kurbağa + bromeliad
📌 “Akvaryum üstüne bitki koydum” → paludarium
En net karşılaştırma tablosu
Sistem Su Bitki Hayvan
Terrarium Çok az Ana unsur ❌
Vivarium Olabilir İkincil ✅
Paludarium Gerçek su alanı Ana unsur ✅ / ❌
Çok yapılan isim hataları
❌ Kapalı cam + bitki = “vivarium”
❌ Akvaryum üstü bitki = “terrarium”
❌ Hayvan olmayan her şey = “terrarium”
Doğrusu:
Bitki → terrarium
Hayvan → vivarium
Su + kara → paludarium
Tek cümlelik ezber
Terrarium bakarsın, vivariumda yaşatır, paludariumda ikisini evlendirirsin.
İstersen son olarak:
“Benim kurulumum hangisi?”
ya da “hibrit sistemler neden sorun çıkarıyor?”
onu da açabiliriz 🌱
[B]benim kurmak istediğim sistem; kapalı cam sistem. yüzde %25 kadar altta kalan kısmı su içinde. (misal 100litre bir küpün 1/4'ü su) bu da litreye uygun canlılar var. salyangoz karides, belki balık vb. suyun içinde 3. kategori bitkiler. suyun içinde kökler dışında yapraklar olan 1. ve 2. kategori bitkiler var. ayrıca pothos gibi bitkiler de aquaponik olarak var ortamda. bu paludaryum oluyor o zaman.[/B]
ChatGPT:
Evet — bu tarif ettiğin sistem net şekilde paludaryum 👍
Hatta biraz daha teknik konuşursak: kapalı tropikal paludaryum.
Şimdi nedenini madde madde mühürleyelim, çünkü sen çok düzgün bir kurgu yapmışsın.
Senin tarif ettiğin sistemin anatomisi
🔹 Fiziksel yapı
Tamamen kapalı cam sistem
Alt %25:
Gerçek su hacmi (≈ 25 L / 100 L)
Su canlıları var
Üst %75:
Kara / yarı kara alan
Yüksek nemli hava hacmi
👉 Bu tek başına bile terrarium sınırını aşıyor.
🔹 Su canlıları
Karides
Salyangoz
Belki balık
📌 Canlı varsa → vivarium etkisi başlar
Ama…
🔹 Bitki katmanları (çok kritik)
Su içinde:
3. kategori bitkiler
(obligate submersed)
Vallisneria, Najas vb.
→ tamamen doğru yerde
Kökleri suda, yaprakları havada:
1. ve 2. kategori (amfibi)
Anubias
Hygrophila
→ paludaryumun bel kemiği
Aquaponik kara bitkileri:
Pothos, Philodendron
→ su filtrasyonu + üst katman
Bu kombinasyon:
Paludaryumun textbook tanımı
Neden “terrarium” değil?
Terrariumda:
Su dekoratiftir
Filtrasyon gerekmez
Su canlısı olmaz
Senin sistemde:
Su ekosistem
Canlı var
Bitkiler suyu işliyor
👉 Terrarium değil.
Neden “vivarium” demiyoruz?
Vivarium:
Hayvan odaklıdır
Bitki ikinci plandadır
Senin sistem:
Ekosistem dengesi + bitki odaklı
Hayvanlar ekosistemin parçası
👉 Vivarium da değil.
Teknik isim (istersen havalı versiyon 😄)
Closed tropical paludarium
Riparian-style paludarium
Aquaponic paludarium
Küçük ama önemli 2 uyarı (şimdiden söyleyeyim)
Tam kapalı + balık
→ Oksijen döngüsü iyi planlanmalı
(yüzey hareketi, bitki yoğunluğu)
Pothos + kapalı ortam
→ Yapraklar cama yapışmayacak şekilde konumlanmalı
Bunlar çözülmeyecek şeyler değil, sadece tasarım aşamasında düşünülmeli.
Son mühür
Evet — tarif ettiğin sistem paludaryumdur ve kurgu biyolojik olarak tutarlı.
İstersen bir sonraki adımda bunu:
Katman katman çizelim (su / kök / yaprak / hava)
Ya da “bu kurulumda en sık patlayan 5 hata”yı konuşalım 🌿
[B]bu kurulumda su üstünde kalanlar için ışık daha az loş yeterli olur mu? sudakiler kadar çok ışığa gerek var mı? sudaki bitkilere ışık vermek için bütün paludaryumu aydınlatmak gerkecek çünkü?[/B]
ChatGPT:
Bu soru işin kilit noktası 👌
Kısaca değil, doğru mantıkla cevaplayayım çünkü burada herkes hata yapıyor.
Net cevap
Hayır — su üstünde kalan bitkiler için sudakiler kadar güçlü ışık gerekmez.
Hatta çoğu zaman bilerek daha loş olması daha sağlıklıdır.
Şimdi nedenlerini katman katman açalım.
1️⃣ Doğadaki karşılığı
Paludaryumda taklit ettiğin şey:
Alt katman → su altı
Orta katman → kıyı / riparian
Üst katman → orman altı
Orman altı bitkileri:
Direkt güneş almaz
Dağınık, filtrelenmiş ışık görür
Pothos, Philodendron, Anubias, Hygrophila (emers)
→ hepsi bu kategori.
2️⃣ Işık ihtiyacı karşılaştırması
Su altı bitkileri
Işık su tarafından emilir
Kırılır
Yansır
Bu yüzden:
Aynı fotosentez için daha güçlü ışık isterler
Su üstü / emers bitkiler
Işık doğrudan yaprağa
CO₂ sınırsız
Gaz alışverişi rahat
Bu yüzden:
Aynı işi çok daha az ışıkla yaparlar
3️⃣ Pratik oran (çok işine yarar)
Kaba ama şaşmaz bir oran vereyim:
Su altı bitkileri: 1x
Emers / kara bitkileri: 0.3–0.5x
Yani:
Suda “yeterli” olan ışık
Havada fazla bile gelebilir
4️⃣ “Bütün paludaryumu aydınlatmak zorundayım” korkusu
Hayır, değilsin 🙂
En temiz çözüm:
Ana güçlü ışık → su kolonisine odaklı
Üst alan:
Işığı kıran cam
Bitki gölgesi
Yükseklik farkı
zaten otomatik olarak loşluk yaratır
Çoğu paludaryumda:
Üst bitkiler “gölge fazlası”ndan yanar
Alt su bitkileri “ışık yetmiyor”dan zayıflar
yanlış denge yüzünden.
5️⃣ Işık fazla olursa ne olur?
Su üstünde:
Yaprak kalınlaşır
Aralar açılır
Yanıklar olur
Terleme artar → mantar riski
Su altında:
(Tam tersi) az olursa
Uzama
Alg baskısı
Net strateji (özet plan)
Işığı suyun ihtiyacına göre seç
Üst bitkileri:
Mesafe
Gölgeleme
Bitki yerleşimi
ile koru
“Her yere eşit ışık” hedefleme → doğaya aykırı
Tek cümlelik mühür
Paludaryumda ışık suya göre ayarlanır; üst katman zaten fazlasını istemez.
İstersen bir sonraki adımda:
Bitki gruplarına göre örnek lumen / PAR mantığı
Ya da “tek armatürle bunu nasıl dengelersin?”
onu da adım adım anlatayım 🌿
[B]yani ışığı fener gibi odaklı bir lamba kullanarak suya odaklayarak bu durumu yapabilirim.[/B]
ChatGPT:
Evet — tam olarak bu 👍
“Fener gibi” odaklı bir ışık paludaryum için çok doğru bir yaklaşım.
Biraz netleştireyim ki kafanda tam otursun.
Neden odaklı ışık işe yarıyor?
Su altında ışık:
Dağılıyor
Kırılıyor
Zayıflıyor
→ telafi etmek için yoğunluk gerekiyor
Odaklı armatür:
Işığı boşa harcamaz
Enerji su kolonisine gider
Üst katman doğal olarak loş kalır
Bu, doğadaki:
“nehir yatağı aydınlık, kıyı gölgeli”
durumunun aynısı.
Pratik kurulum ipuçları
🔦 Işık tipi
Spot / narrow beam LED
20–40° açı idealdir
“Flood” değil, spot
📍 Konum
Suyun tam üstüne
Biraz yukarıdan (camdan 10–30 cm)
Düz değil, hafif açılı koyarsan yansımayı da kırarsın
🌿 Üst bitkiler
Işığın kenarında kalsın
Direkt spot altına:
Sadece submers / güçlü emers türler gelsin
Işık fazla kaçarsa nasıl anlarsın?
Su üstünde:
Yapraklar kalınlaşıyor
Kısa sap + sert doku
Sarımsı yanık izleri
Su altında:
Alg patlaması
Yaprak uçlarında erime
Görürsen:
Spotu biraz yükselt
Açıyı daralt
Fotoperiyodu kısalt
Küçük ama altın detay
Cam kapak:
Işığın bir kısmını zaten kırar
Üst katman için bu avantaj
Son mühür
Evet — odaklı, fener gibi bir ışıkla suyu hedeflemek paludaryumda en temiz çözümlerden biri.
İstersen, kullandığın tank ölçüsüne göre “şu açı–şu mesafe” diye net ölçü de çıkarabilirim 🔦🌿
[B]peki üst kısımlar çok karanlık kalırsa üste ne 0.3x oranında ışık koyuyorum?
[/B]
ChatGPT:
Evet — mantık doğru, ama ufak bir ince ayar var.
“0.3x”i ayrı bir güneş gibi değil, dolgu ışığı gibi düşünmelisin.
0.3x ışık ne demek?
Bu:
Suyun aldığı ışığın %30’u
Yumuşak, yaygın, göz almayan bir aydınlatma
Ama:
❌ Spot gibi
❌ Güçlü
❌ Direkt yaprağa binen
bir ışık olmamalı.
Üst katman için doğru ışık tipi
✅ Doğru
Geniş açılı (flood) LED
120–180°
Düşük watt / düşük lümen
Yandan ya da yukarıdan dolaylı
❌ Yanlış
İkinci bir spot
Dar açılı
Yukarıdan tepeden vuran
Konumlandırma (en kritik kısım)
Üst camın kenarına
Ya da paludaryumun yan camına
Direkt yaprağa değil:
Cama
Arka fona
vuracak şekilde
Bu:
“orman altı aydınlığı” yaratır
Yaprak gölgeleri doğal olur
Işık yetmediğini nasıl anlarsın?
Üst bitkilerde:
Yapraklar aşırı büyüyüp inceliyorsa
Boğum araları uzuyorsa
Yapraklar ışığa doğru “kaçıyorsa”
→ biraz daha ışık eklenir.
Fazla olduğunu nasıl anlarsın?
Yapraklar küçülüyor
Kalınlaşıyor
Uçlardan yanık başlıyor
→ ışık azaltılır.
Pratik reçete (çok işe yarar)
Ana spot: suya
Üst dolgu:
Ana ışığın %20–30’u
Geniş açı
Gölge yaratmayacak şekilde
Çoğu paludaryumda:
Üst ışık sonradan eklenir
İlk kurulumda şart değildir
Tek cümlelik kapanış
Üst katman ışığı “fotosentez için” değil, “bitkinin formunu korumak için” verilir.
İstersen bir sonraki mesajda:
“Üst katman hiç ışık vermezsem ne kadar süre idare eder?”
ya da “tek armatür + reflektörle bunu nasıl çözerim?”
onu da konuşalım 🌿
[B]peki bu %100 nem kapalı ortam sürekli ıslaklık demek olmadığına göre, suya su üstü bitkileri de koyabilirim. çürümezler.?[/B]
[K](sonradan akvaryum.com'a için not; burada aslında su üstü bitkileri derken frogbit vb. demek istedim ama anlamadı. sonra tekrar sormadım çünkü mantık aynı)[/K]
ChatGPT:
Aynen öyle 👍
%100 nem = sürekli ıslaklık demek değil ve bu ayrımı net koyarsak kafadaki çoğu soru çözülüyor.
Kısa cevap:
Evet, suya su-üstü bitkileri koyabilirsin; doğru şekilde koyarsan çürümezler.
Şimdi “neden” ve “nasıl” kısmı 👇
%100 nem gerçekte ne demek?
Kapalı paludaryum/terrariumda %100 nem:
Hava suya doygun
Yaprak yüzeyinde kalıcı damla yok
Yapraklar kısa süreli ıslanır → sonra kurur
Yani:
❌ Sürekli ıslak yaprak
❌ Bataklık çürümesi
değil.
Su-üstü / kara bitkileri neden çürür sanıyoruz?
Çürüme genelde 3 sebepten olur:
❌ Yapraklar sürekli ıslak kalıyorsa
❌ Kökler oksijensiz suda boğuluyorsa
❌ Hava hiç hareket etmiyorsa
Nem tek başına suçlu değil.
Suya koyduğunda çürümeyenler (aquaponic uyumlu)
Bunlar tam senin anlattığın sistemin yıldızları:
Pothos
Philodendron
Monstera
Syngonium
Spathiphyllum (barış çiçeği)
Lucky bamboo (Dracaena sanderiana)
Tatlı patates
📌 Ortak özellikleri:
Kökleri suda oksijen alabilir
Gövdeleri su üstünde kalır
Yaprakları hava ile temas eder
Çürümesin diye ALTIN KURAL
❗ Yaprak ve gövde boğazı suya girmeyecek
Doğru:
🌿 yapraklar → hava
│
│ gövde
│
💧 kökler → su
Yanlış:
💧 yapraklar suda
💧 gövde boğazı suda
Kapalı ortamda neden yine de sorun çıkmaz?
Çünkü:
Yapraklar ıslansa bile kuruma döngüsü var
%100 nem → transpirasyon yavaş ama durmaz
Bitki “suda ama boğulmadan” yaşar
Ne zaman çürür?
Şu durumda evet, çürür:
Soğuk buhar sürekli
Yapraklar hiç kurumuyor
Hava tamamen durgun
Gövde boğazı suda
Burası artık terrarium değil → çürütme kabı 😄
Senin tarif ettiğin sistem için net cevap
Kapalı cam paludaryum
Alt %25 su
Üst nem yüksek
Aquaponic pothos / philodendron
➡️ Bu textbook-level doğru bir kurulum.
➡️ Çürüme beklenmez.
➡️ Hatta çoğu ev ortamından daha sağlıklı büyür.
Tek cümleyle özet
Nem bitkiyi öldürmez; oksijensizlik ve sürekli ıslaklık öldürür.
İstersen bir sonraki adımda:
“Hangi kara bitkileri kesin koyma?”
ya da “ilk 1 ay çürüme riskini sıfıra indiren kurulum sırası”
onu da netleştirelim 🌱
[B]tatlı patates demişsin ama %100 nemde sorun olmaz mı? riskli demiştin[/B]
ChatGPT:
Çok iyi yakaladın — burada ince ama kritik bir fark var 👍
Evet, tatlı patates konusunda “olmaz” ile “riskli” arasındaki çizgi tam olarak bu.
Netleştireyim:
Tatlı patates (%100 nem) → teoride olur, pratikte riskli
Tatlı patates hydroponikte çok iyi gider, buna şüphe yok.
Ama kapalı + %100 nem + hava hareketi yoksa risk artıyor.
Neden?
Tatlı patatesi riskli yapan şey ne?
Tatlı patatesin:
Gövdesi yumuşak ve süngerimsi
Yaprak sapları etli
Epidermisi ince
Bu da şu anlama geliyor:
Sürekli nem → bakteriyel yumuşak çürüme
Özellikle:
Gövde boğazı
Yaprak sapı birleşimleri
çok hızlı çöker.
Pothos / Philodendron’da bu olmuyor çünkü:
Daha lifli ve sert gövde
Kutikula daha kalın
%100 nemde tatlı patates ne zaman yaşar?
Şu üç şart birlikte varsa olur:
🌬️ Hafif ama sürekli hava sirkülasyonu
Minik fan bile yeter
💦 Yapraklar kalıcı ıslak kalmıyor
Sis → 5–10 dk sonra yaprak yüzeyi kuru
🌱 Gövde boğazı kesinlikle suya girmiyor
Bu şartlar sağlanmazsa:
➡️ İlk çürüme 1–3 hafta içinde başlar.
Kapalı paludaryum için pratik öneri
Eğer sistem:
Tam kapalı
Fan yok
Sisleme var
ise:
❌ Tatlı patatesi ana bitki yapma
✅ “Deneme bitkisi” olarak ekle
Daha güvenli alternatifler (aynı vibe)
Tatlı patates görünümünü seviyorsan ama riski istemiyorsan:
Syngonium
Philodendron hederaceum
Pothos ‘Neon’ / ‘Golden’
Scindapsus
Bunlar:
%100 neme daha toleranslı
Yapraklar ıslansa bile çökmez
Kısa net sonuç
✔️ Tatlı patates yüksek nemi sever
⚠️ Ama kapalı + durağan + sürekli nemli ortamda risklidir
❌ Pothos kadar “kafası rahat” bir bitki değil
İstersen sana:
“Bu paludaryumda kesin koy / şartlı koy / koyma”
diye 3 kolonlu net bir bitki listesi de çıkarırım 🌿
[B]moss türlerini suyun içine yada çok sığ yere yarı su yarı hava koyabilir miyiz?[/B]
ChatGPT:
Evet — moss (yosun) türlerini hem tam su içinde hem de çok sığ / yarı su-yarı hava bölgede koyabilirsin 👍
Ama her moss her koşula uymaz. Burada kilit kelime: hangi moss + nasıl konumlandırma.
Ayrımı net yapalım 👇
1️⃣ Tamamen su altında yaşayabilen moss’lar (submers uyumlu)
Bunlar akvaryum klasikleridir:
Java moss (Taxiphyllum barbieri)
Christmas moss (Vesicularia montagnei)
Weeping moss
Flame moss
Taiwan moss
✔️ Tam su içinde sorunsuz
✔️ Akıntıyı sever
✔️ Karides / yavru balık için ideal
📌 Eğer paludaryumda su seviyesi dalgalanıyorsa → en güvenlisi bunlar
2️⃣ Yarı su – yarı hava (splash zone) için en uygunu
İşte senin sorduğun asıl alan burası 👌
En dayanıklılar:
Java moss
Christmas moss
Taiwan moss
Bunlar:
Su sıçraması
Yüksek nem
Zaman zaman kuruma
üçlüsüne toleranslı.
📌 Doğru kullanım:
Köklenmiş yüzey (taş, kök)
Altı ıslak, üstü nemli
Sürekli damla halinde su olmayacak
3️⃣ Emerse geçebilen ama nazik olanlar
Bunlar olur ama dikkat ister:
Riccardia (Mini Pellia)
Fissidens
✔️ Görüntü çok güzel
❌ Hava durgunsa küf / çürüme riski
📌 Şart:
Çok iyi hava dolaşımı
Yaprak yüzeyi uzun süre ıslak kalmamalı
4️⃣ Tamamen kara moss’ları (terrarium moss)
Bunlar akvaryum moss’u değil:
Sheet moss
Cushion moss
Forest moss
❌ Su içine koyma
✔️ Ama:
Islak zemin
Yüksek nem
ile splash zone üstü için güzel olur.
Altın kurallar (moss çürütmemek için)
❌ Sürekli damlayan su
❌ Durgun hava
❌ Çok kalın moss tabakası
✔️ Hafif akıntı
✔️ İnce katman
✔️ Zaman zaman kuruma
Senin kurulumuna özel net cevap
Alt %25 su
Üst %100 nem
Kapalı paludaryum
➡️ Java moss / Christmas moss’u
su içinde
su çizgisinde
hemen üstünde
üç bölgede de kullanabilirsin.
Tek cümlelik özet
Moss’lar yarı su-yarı hava bölgesini sever ama “ıslak kalmayı” değil, “ıslanıp kurumayı” ister.
İstersen bir sonraki adımda:
“Hangi moss’u nereye koyayım?” şeması
ya da “moss’lar neden kahverengiye dönüyor?”
onu da açalım 🌿
[B]peki bu konuştuğumuz ortak paludaryumda karidesler kıyıya çıkar mı? çıkarlarsa geri dönebilirler mi?
[/B]
ChatGPT:
Çok yerinde bir soru — paludaryum kuran herkesin bir noktada yaşadığı durum bu 🙂
Kısa ve netten başlayıp detayı açayım.
Karidesler kıyıya çıkar mı?
Evet, çıkabilirler.
Ama bu “gezmek” için değil, şartlar onları ittiğinde olur.
En sık nedenler:
⚠️ Su kalitesinde ani bozulma (amonyak, nitrit)
⚠️ Oksijen düşüklüğü
⚠️ pH / KH dalgalanması
⚠️ Yeni kurulum stresi
⚠️ Bakır / ilaç kalıntısı
Mutlu, stabil bir tankta:
➡️ Neocaridina’lar genelde sudan çıkmaz.
Çıktılarsa geri dönebilirler mi?
Evet — eğer şartlar doğruysa.
Geri dönebilmeleri için:
Kıyı eğimli olmalı (düz cam duvar değil)
Yüzey ıslak ve pürüzlü olmalı (kök, taş, moss)
Su çizgisiyle temas kopmamalı
Karides:
Islak yüzeyde solungaçlarını nemli tutabilir
Yavaşça geri aşağı süzülebilir
📌 Camdan yukarı tırmanıp kuruyorsa → riskli.
Hangi türler daha çok çıkar?
Amano (Caridina multidentata) → en maceracı
Neocaridina davidi → nadiren
Bee / Crystal (Caridina) → çok nadir ama strese hassas
Paludaryumda kaçma riskini nasıl sıfıra yaklaştırırsın?
Bunlar altın önlemler:
Su parametreleri stabil
NO₂ = 0
NO₃ düşük
KH / pH oynamıyor
Su yüzeyinde moss / bitki
Karides kendini güvende hisseder
Kıyı çizgisi = moss + taş
Cam yüzey bırakma
Kapak kapalı ama boğucu değil
Nem yüksek
Oksijen var
Çıkmaları “normal davranış” ne zaman olur?
Nadiren:
Yeni kabuk atmışken
Yüzeyde biofilm ararken
Çok sığ bölgede gezinirken
Ama:
Toplu halde kıyıya çıkma
= alarmdır 🚨
Senin tarif ettiğin sistem için net tablo
Kapalı paludaryum
Alt %25 su
Kıyılar moss’lu
Su parametreleri stabil
➡️ Karides kıyıya çıksa bile geri döner
➡️ Kaçıp kuruma riski düşük
➡️ Sorun yaşanırsa sebep tasarım değil, sudur
Tek cümlelik özet
Karidesler gezgin değil, kaçakçıdır; sudan çıkıyorlarsa bir şeyden kaçıyorlardır.
İstersen bir sonraki adımda:
“Paludaryumda karides için ideal kıyı profili”
ya da “Balık eklersem karides davranışı değişir mi?”
onu da konuşalım 🦐
[B]
peki aynı soru salyangozlar için; ramshorn, minare ve elma.[/B]
ChatGPT:
Harika soru — çünkü salyangozlarda durum karidesten biraz farklı 🐌
Tek tek netleştirelim: çıkarlar mı, geri dönerler mi, risk var mı?
🌀 Ramshorn (Planorbidae)
Kıyıya çıkar mı?
✔️ Evet, sık sık.
Bu tür için su üstü–su altı farkı neredeyse yok.
Neden çıkar?
Biofilm / alg arar
Oksijen yüksekse yüzeyi sever
Normal keşif davranışı
Geri döner mi?
✔️ Evet, rahatça.
📌 Nemliyse:
Saatlerce su dışında kalabilir
Islak moss, taş, cam → sorun yok
⚠️ Risk:
Tamamen kuru yüzey
Direkt güneş + hava akımı
🗼 Minare salyangozu (Malaysian Trumpet Snail – MTS)
Kıyıya çıkar mı?
❌ Normalde hayır.
Bu tür:
Dipçi
Gece aktif
Toprak/sand içinde yaşar
Çıkıyorsa ne anlama gelir?
🚨 Alarm işareti.
Oksijen düşüklüğü
Zehirli madde
Ani pH / sıcaklık değişimi
Geri döner mi?
✔️ Eğer yüzey ıslak ve eğimliyse
❌ Ama camdan çıkıp kurursa → hızla ölür
🍎 Elma salyangozu (Pomacea)
(Burada Pomacea canaliculata / diffusa varsayıyorum)
Kıyıya çıkar mı?
✔️ Evet — bu tür için tamamen normal.
Neden?
Akciğerle nefes alır
Yüzeye çıkıp hava alır
Dişiler yumurta bırakmak için özellikle çıkar
Geri döner mi?
✔️ Evet, çok rahat.
Uzun süre su dışında kalabilir
Nemli ortamda saatler–günler
⚠️ Ama:
Çok yüksekten düşerse kabuk kırılabilir
Tamamen kuru ve sıcak ortam risklidir
🧠 Türlere göre özet tablo
Tür Kıyıya çıkar mı Normal mi Risk seviyesi
Ramshorn Evet ✔️ Normal Düşük
Minare (MTS) Hayır ❌ Alarm Yüksek
Elma Evet ✔️ Normal Çok düşük
Senin paludaryum için pratik sonuç
Kapalı
Yüksek nem
Moss’lu kıyı
%25 su
Ramshorn → cuk oturur
Elma → özellikle uygun
Minare → olur ama “sensör” gibi düşün
📌 Minareler yukarı tırmanmaya başlarsa:
“Suda bir şey ters gidiyor” sinyali
Tek cümlelik özet
Ramshorn gezer, elma çıkar, minare kaçarsa sorun vardır.
İstersen bir sonraki adımda:
“Elma salyangozu yumurta bırakmasın diye ne yapılır?”
ya da “Paludaryumda salyangoz–bitki dengesi”
onu da açabiliriz 🐌🌿
[B]şu durumda doğru mu anladım;
bahsettiğim ölçüde %25 su kapalı ve örnek bitki ve canlılarla kurulmuş bir paludaryuma ayrıca;
-su için mini bir filtre, filtre çıkışıda suyun üstünü dalgalandıracak,, olmuyorsa minik hava motoru ya da dalgaya yaratan motor.
-üst kısımdaki havayı hareketlendirecek küçük bir fan (yoksa alt kısım mı)
-gerekiyorsa su için ısıtıcı
-ışığı konuştuk zaten.[/B]
ChatGPT:
Evet — çok doğru anlamışsın 👍
Hatta bu noktada şunu net söyleyebilirim: sistem kafanda artık “çalışan” bir paludaryum taslağına dönüşmüş.
Tek tek üzerinden geçip küçük ince ayarları ekleyeyim.
1️⃣ Su kısmı (%25 hacim)
✔️ Mini filtre
Amaç: mekanik temizlik + hafif akıntı
Güçlü olmasına gerek yok
Çıkış:
Yüzeyi kıracak
Dalga yaratmayacak kadar yumuşak
✔️ Bu çok kritik çünkü:
Oksijen artar
Karides/salyangoz rahatlar
Minare salyangozu yukarı kaçmaz
📌 Filtre yeterliyse hava motoru şart değil
(Ama yedek plan olarak aklında kalsın.)
2️⃣ Su üstü hava hareketi (fan)
✔️ Küçük fan → üst kısım için
Ama:
Direkt yapraklara üflemesin
Cam boyunca, yukarıdan aşağı dolaşım yaratsın
Amaç:
Yapraklar ıslak kalmasın
Küf / çürüme olmasın
%100 nem = “boğucu” olmasın
📌 Alt (su içi) için fan olmaz
Alt taraf zaten suyla oksijen alıyor.
3️⃣ Isıtıcı
✔️ “Gerekiyorsa” yaklaşımı doğru
Oda 20–22°C altına düşüyorsa → evet
Tropikal bitki + karides varsa → evet
Yazın çoğu zaman gerekmez
📌 Kapalı paludaryumda sıcaklık:
Ortamdan 1–2°C daha yüksek olur zaten
4️⃣ Işık
Burada da doğru düşünmüşsün:
💡 Su için → daha güçlü / odaklı
💡 Üst kısım → daha loş, yaygın
➡️ Tek güçlü ışıkla her yeri yakmak şart değil
➡️ Suya odaklı lamba + üstte düşük yoğunluk ideal
5️⃣ “Olmazsa olmaz” ama listede görünmeyen küçük şeyler
Bunlar opsiyonel ama çok faydalı:
⏱️ Zamanlayıcı (ışık + fan)
🌡️ Basit bir termometre
💧 Buharlaşma payı için su seviyesi işareti
Kısa kontrol listesi (checklist)
✔️ %25 su
✔️ Mini filtre → yüzey hareketi
✔️ Gerekirse hava motoru
✔️ Üst kısımda hafif fan
✔️ Gerekirse ısıtıcı
✔️ Işık: suya güçlü, üste loş
➡️ Bu kurulum teknik olarak doğru ve dengeli.
Tek cümlelik özet
Paludaryumda başarı = suyu oksijenli, havayı hareketli, ışığı hedefli tutmak.
İstersen bir sonraki adımda:
“İlk 30 gün için güvenli kurulum sırası”
ya da “En sık yapılan 5 paludaryum hatası”
onu da anlatayım 🌿💧
[B]"Cam boyunca, yukarıdan aşağı dolaşım yaratsın" yani fanın konumu paludaryumun tavanında olsun ve aşağı hava üflesin. aldığı havada yine içerden içerdeki hava olsun. dışardan değil?[/B]
ChatGPT:
Evet, doğru anladın 👍
Fan mantığı tam olarak “içerdeki havayı çevirsin”, dışarıdan hava çekmesin.
Biraz daha net ve şematik anlatayım:
Fanın yeri ve yönü nasıl olmalı?
✔️ Konum
Tavana yakın, üst kısımda
Camın hemen yanında (köşede olması ideal)
✔️ Yön
Yukarıdan aşağı doğru üflesin
Hava cam boyunca süzülsün
Yaprakların üstüne direkt vurmasın
Amaç:
Camda yoğuşan nemi aşağı taşısın
Yaprak yüzeyinde hava değişimi olsun
“Islak kalma” engellensin
Fan hangi havayı alsın?
✔️ Sadece içerdeki havayı
İçerden alır → içerde döndürür
Dışarıdan hava alma yok
Dışarı verme yok (tam kapalı sistem)
Bu sayede:
Nem %100’e yakın kalır
Ama hava durgun olmaz
Neden dışarıdan hava almıyoruz?
Dışarıdan hava:
Nem dengesini bozar
Soğuk / sıcak şok yaratır
Kontrolsüz CO₂–O₂ değişimi yapar
Kapalı paludaryumda:
➡️ Dolaşım var, havalandırma yok mantığı çalışır.
Fan ne kadar çalışmalı?
Sürekli değil
Günde 2–4 kez, 10–20 dk
Ya da çok düşük devirde uzun süre
📌 Amaç:
“Hareket var ama rüzgâr yok”
Küçük ama önemli detaylar
Bilgisayar fanı (5–12V) ideal
Sessiz, düşük devir
Fan önüne sünger koyarsan akış yumuşar
Tek cümlelik özet
Fan, paludaryumu havalandırmaz; paludaryumun içindeki havayı karıştırır.
İstersen bir sonraki adımda:
Fan hiç koymadan yapılabilecek alternatifler
Ya da “fan çok çalışırsa ne olur?”
onu da konuşalım 🌬️🌿
[B]fan çok çalışırsa ne olur?”[/B]
ChatGPT:
Çok iyi soru — çünkü fan konusu “azı karar, çoğu zarar” olan yerlerden biri 🌬️
Net sonuçla başlayayım, sonra nedenlerini açayım.
Fan çok çalışırsa ne olur?
1️⃣ Yapraklar kurumaya başlar
Nem %100 olsa bile
Sürekli hava akımı → mikro kuruma
Özellikle:
İnce yapraklı bitkiler
Moss
Anubias emers yaprakları
uçtan kahverengileşir.
“Nem var ama yaprak susuz” paradoksu burada olur.
2️⃣ Moss’lar ilk pes eden olur
Moss’lar:
Hareketsiz, nemli hava sever
Sürekli akımı sevmez
Fazla fan →
❌ Moss uçları beyazlar
❌ Alt kısım ölür
3️⃣ Su daha hızlı buharlaşır
Özellikle su yüzeyine vuran akımda
Sonuç:
Su seviyesi hızlı düşer
KH / TDS daha çabuk yükselir
Karides stres olur
4️⃣ Isı dengesizliği
Fan sürekli çalışırsa:
Su yüzeyi soğur
Gece–gündüz farkı artar
Kapalı sistemde bu istenmeyen dalgalanma.
5️⃣ Bitki davranışı değişir
Uzun vadede:
Yapraklar küçülür
Saplar kısalır
Bitki “rüzgâr var” sanıp kendini kısar
Ne zaman fan fazla demektir?
Şu belirtilerden biri varsa:
Camlar hiç buğulanmıyor
Yapraklar mat / cansız
Moss açık renk oluyor
Su seviyesi beklenenden hızlı düşüyor
➡️ Fan fazla.
İdeal fan kullanımı (senin kurulum için)
⏱️ Günde 2–3 kez
⏳ 10–15 dakika
🌬️ Düşük devir
Yapraklara direkt değil, cam boyunca
📌 Alternatif:
Fanı sürekli ama çok düşük voltajda çalıştırmak
(bu da olur)
Tek cümlelik özet
Fan paludaryumu kurtarır ama abartılırsa onu “kurutur”.
İstersen bir sonraki adımda:
“Fan koymadan aynı etki nasıl alınır?”
ya da “Fan mı, pasif hava boşluğu mu daha iyi?”
onu da konuşalım 🌱
[B]
pasif hava boşluğu mu daha iyi? nedir[/B]
ChatGPT:
Çok güzel bir yere geldik 👍
Pasif hava boşluğu, fan vs. eklemeden, fiziğin kendisini kullanarak hava hareketi yaratma işi.
Ve evet: çoğu paludaryum için fan’dan daha “doğal” ve daha güvenlidir.
Pasif hava boşluğu nedir?
Kısaca:
Kapağı tamamen kapatmamak, ama kontrolsüz de açmamak.
Yani:
Tam kapalı kutu ❌
Açık terrarium ❌
Mikro aralıklı kapalı sistem ✔️
Nasıl çalışır?
Altta su buharlaşır → hava ısınır ve yükselir
Üstte küçük bir boşluktan nemli hava yavaşça çıkar
Aynı yerden veya başka bir mikro aralıktan yeni hava kendiliğinden girer
Sonuç:
Hava hareketi var
Ama rüzgâr yok
Yapraklar ıslak kalmıyor
Pasif hava boşluğu nasıl yapılır?
En pratik yöntemler:
Cam kapağın bir köşesinde 1–5 mm boşluk
Kapak üzerinde:
İnce silikon hortum aralığı
Delikli ama üstü camla örtülü menfez
Kapağı tam oturtmayıp çok az kaydırmak
📌 Bu boşluk:
Gözle neredeyse görünmez
Ama etkisi büyük
Fan mı, pasif boşluk mu?
Karşılaştırma:
Özellik Pasif boşluk Fan
Doğallık ⭐⭐⭐⭐⭐ ⭐⭐⭐
Moss uyumu ⭐⭐⭐⭐⭐ ⭐⭐
Kurutma riski Çok düşük Orta
Kontrol Düşük–orta Yüksek
Gürültü / bakım Yok Var
Senin tarif ettiğin paludaryum için hangisi?
%25 su
Kapalı cam
Moss + emers bitkiler
➡️ Pasif hava boşluğu %90 yeterli.
➡️ Fan gerekirse “destek” olarak eklenir, ana çözüm olmaz.
Ne zaman fan gerekir?
Camlar sürekli damla damla akıyorsa
Küf / mantar oluşuyorsa
Çok yoğun sisleme yapıyorsan
O zaman:
Pasif boşluk + kısa süreli fan
Tek cümlelik özet
Pasif hava boşluğu, paludaryumun “nefes almasıdır”; fan ise “koşmasıdır”.
İstersen bir sonraki adımda:
“Pasif boşluk ölçüsünü nasıl ayarlarım?”
ya da “Yanlış boşluk olursa ne olur?”
onu da netleştirelim 🌬️🌿
[B]peki fan kullansak ve kapak tam kapalı olsa oksijenin bitme ihtimali va mr mı? günde 1-2 kere kapak açılıp havalandırma yapılmalı mı?[/B]
ChatGPT:
Çok yerinde bir endişe — ama burada güzel bir haber var 🙂
Fan çalışsa bile kapak tamamen kapalıysa “oksijen biter mi?” sorusunun cevabı:
➡️ Pratikte hayır, ama teoride uzun vadede risk oluşabilir.
Açayım:
Fan varken kapak tam kapalıysa ne olur?
Fan:
Oksijen üretmez
Sadece içerideki havayı döndürür
Yani:
İçerdeki O₂ zamanla azalır
CO₂ artar
Ama bu süreç çok yavaştır.
Gerçek hayatta neden hemen bitmiyor?
Çünkü:
Bitkiler ışıkta oksijen üretir
Su yüzeyinde gaz alışverişi olur
Kapak %100 sızdırmaz değildir (mikro kaçaklar var)
Bu yüzden:
Günlerce kapalı kalsa bile
Genelde ani bir “oksijen bitmesi” olmaz
Ama tamamen kapalıysa uzun vadede ne olur?
Haftalar–aylar boyunca:
CO₂ birikir
Gece (ışıklar kapalıyken) tüm canlılar O₂ tüketir
Özellikle:
Balık
Elma salyangozu
Bakteriler
risk artar.
Günlük kapak açmak gerekir mi?
ZORUNLU değil ama çok faydalı
En ideal senaryo:
🕒 Günde 1 kez
⏱️ 30–60 saniye
Sadece kapağı aç → kapat
Bu:
O₂–CO₂ dengesini sıfırlar
Nem dengesini bozmaz
Küf riskini azaltır
📌 Günde 2 kere açmak şart değil.
Alternatif (daha elegant çözüm)
Kapakta mikro pasif boşluk (1–2 mm)
Fanla birlikte kullanılırsa:
Sürekli ama yavaş gaz değişimi olur
Kapak açmaya gerek kalmaz
Bu en “profesyonel” çözüm.
Su canlıları için ekstra güvenlik
Filtre çıkışı yüzeyi kırıyorsa
Su oksijenli ise
➡️ Havadaki O₂ biraz düşse bile
➡️ Suda sorun yaşanmaz
Senin kurulum için net tavsiye
Fan + tam kapak → olur
Ama:
Ya mikro boşluk
Ya da günde 1 kısa kapak açma
Birini mutlaka yap.
Tek cümlelik özet
Fan havayı hareketlendirir; oksijen yenilemez. Küçük bir nefes payı her zaman iyidir.
İstersen bir sonraki adımda:
“Kapak hiç açılmazsa ilk ne bozulur?”
ya da “Balık eklersem bu denge değişir mi?”
onu da konuşalım 🐟🌿
[B]mikro pasif boşluk ve Pasif hava boşluğu dediğin aynı şey değil mi?[/B]
ChatGPT:
Evet 🙂
Aynı şeyden bahsediyoruz. Sadece kelimeyi iki farklı bağlamda kullandım.
Netleştireyim ki kafada tek kavram kalsın:
Pasif hava boşluğu = mikro pasif boşluk
İkisi de şunu ifade eder:
Fan olmadan (veya fan varken), kapağın tamamen sızdırmaz olmaması.
Yani:
1–5 mm’lik bilinçli bırakılmış bir aralık
Havanın kendiliğinden girip çıkması
Isı + buharlaşma farkıyla oluşan doğal dolaşım
“Mikro” dememin sebebi neydi?
Sadece şunu vurgulamak içindi:
Büyük açık pencere gibi değil
Gözle zor fark edilen
Nem kaçırmayan ama gaz değişimine izin veren boşluk
Teknik olarak:
Pasif hava boşluğu ✔️
Mikro pasif hava boşluğu ✔️
aynı kavram.
Ne değildir?
❌ Aktif havalandırma
❌ Fanla dışarı üfleme
❌ Açık terrarium
Kısa karşılaştırma
Pasif hava boşluğu → kavramın genel adı
Mikro pasif boşluk → bunun küçük ve kontrollü hali
Ama pratikte senin kurulumunda:
İkisi bire bir aynı uygulama.
Tek cümlelik özet
Adı ister pasif hava boşluğu olsun ister mikro boşluk; mesele kapağın %100 kilitli olmaması.
İstersen bir sonraki adımda:
“Bu boşluğu fazla yaparsam ne olur?”
ya da “Boşluğu nereye koymak daha iyi?”
onu da netleştirelim 🌬️🌿
[B]bu durumda benim senaryomda, üst kısma tavana veya kapaklardan birinin üst köşesine 2-3mmlik bir delik pasif hava boşlığu oluyor?[/B]
ChatGPT:
Evet 👍 tam olarak o.
Senin tarif ettiğin şey kitap tanımıyla pasif hava boşluğu.
Ama küçük bir yönlendirme yapayım, “delik mi, aralık mı?” konusu önemli.
2–3 mm delik / açıklık pasif hava boşluğu olur mu?
✔️ Evet, olur.
Ama konumu ve şekli işi çok etkiler.
En ideal yer neresidir?
✔️ Üst kısımda (tavan / kapak hizası)
Çünkü:
Sıcak + nemli hava yukarı çıkar
Oradan çok yavaş şekilde dışarı süzülür
Alttan mikro miktarda temiz hava girer
Bu tam istediğimiz şey.
Delik mi, aralık mı daha iyi?
🔹 Aralık (kapağı 2–3 mm kaydırmak)
Daha doğal
Kendiliğinden ayarlanır
Nem kaybı daha az
🔹 Delik (2–3 mm)
Daha kontrollü
Geri dönüşü zor
Gerekirse kapatması biraz zahmetli
📌 İlk kurulumda:
➡️ Aralık ile başlamak
➡️ Yetmezse delik açmak daha mantıklı.
Tek delik yeter mi?
Genelde:
✔️ 1 adet 2–3 mm delik yeter
Daha fazlası gerekmez
Eğer çok yoğun sisleme varsa:
2 küçük delik olabilir
Ama bu nadir.
Delik açık mı kalmalı?
Sürekli açık ✔️
Tıpa / bant ile ayarlanabilir olması bonus
Güvenlik detayları
Delik üstteyse:
Karides / salyangoz çıkmaz
Nem kontrolü bozulmaz
Yan camda alt seviyede delik ❌ (kaçış + kuruma riski)
Tek cümlelik özet
Üstte 2–3 mm’lik tek bir açıklık, kapalı paludaryuma nefes aldırmak için fazlasıyla yeterlidir.
İstersen bir sonraki adımda:
“Bu delik fazla gelirse nasıl anlarsın?”
ya da “Delik mi fan mı, ikisini birlikte ne zaman kullanmalı?”
onu da netleştirelim 🌿
[B]aralık diyorsun ama delik sadece küçük 2-3 mm, kapağa 2-3mm aralık vermek bütün hat boyunca açıklı demek. çok daha fazla hava yani.[/B]
ChatGPT:
Aynen öyle — tespitin %100 doğru 👍
“Aralık” ile “delik” aynı şey gibi konuşuluyor ama etkileri çok farklı. Bunu net ayıralım.
Delik vs aralık: neden fark var?
🔘 2–3 mm delik
Açık alan: çok küçük
Hava geçişi: yavaş, kontrollü
Nem kaybı: çok az
Etki: mikro nefes
➖ Kapağı 2–3 mm kaydırmak
Açık alan: kapak boyunca
Hava geçişi: çok daha fazla
Nem kaybı: belirgin
Etki: yarı açık terrarium
Yani evet:
2–3 mm delik ≠ 2–3 mm aralık
Bu çok önemli bir fark.
O zaman senin senaryonda hangisi doğru?
Senin tarif ettiğin sistem için:
Kapalı
%100’e yakın nem
Moss + emers bitkiler
Karides / salyangoz
➡️ En doğru çözüm:
✔️ Üstte 1 adet 2–3 mm delik
Bu:
Gaz değişimi sağlar
Nem kaçırmaz
Fan gereksinimini azaltır
“Tam kapalı ama boğucu değil” dengeyi kurar
Aralık ne zaman tercih edilir?
Fan kullanmayacaksan
Sisleme yoğun olacaksa
Küf problemi çıkarsa
Ama o zaman aralık:
0.5–1 mm gibi çok küçük tutulur
2–3 mm tüm hat boyunca fazla.
Pratik tavsiye (en güvenlisi)
Delik aç
Üzerine:
Bant
Silikon tıpa
koy
➡️ Gerektiğinde kapat / küçült.
Tek cümlelik özet
Tek bir 2–3 mm delik = kontrollü nefes; kapağı 2–3 mm açmak = pencereyi aralamak.
Bu noktada sistem tasarımın gerçekten “ustalık seviyesine” geldi 👌
İstersen sıradaki adım olarak:
“Bu deliğin fazla/az olduğunu nasıl anlarım?”
ya da “Delik + fan birlikte nasıl ayarlanır?”
onu da çözelim.
[B]Delik + fan birlikte nasıl ayarlanır?”[/B]
ChatGPT:
Harika, burası artık ince ayar kısmı 🔧🌿
“Delik + fan” birlikte kullanımı doğru ayarlanırsa paludaryum uzun yıllar stabil kalır; yanlış ayarlanırsa ya kurutur ya boğar. Net bir reçete vereyim.
Temel prensip
Delik = nefes alma (gaz değişimi)
Fan = iç hava dolaşımı (ıslak kalmayı önleme)
👉 Fan asla deliğe doğru üflemez.
İdeal yerleşim
🔘 Delik
Üst kapakta / tavanda
1 adet 2–3 mm
Sabit, sürekli açık
🌬️ Fan
Üst kısımda ama deliğin karşı tarafında
Cam boyunca aşağı doğru üfler
Yapraklara direkt değil
Bu sayede:
Nemli hava deliğe yavaşça süzülür
Fan “çekip boşaltmaz”, sadece karıştırır
Fan çalışma ayarı (altın reçete)
Başlangıç ayarı
⏱️ Günde 2 kez
⏳ 10 dakika
🌬️ Düşük devir
Gözleme göre ince ayar
Belirti Ne yap
Camlar sürekli damlıyor Fan süresini +5 dk
Yapraklar hiç ıslanmıyor Fan süresini –5 dk
Moss uçları beyazlıyor Fanı azalt
Küf / mantar Fanı biraz artır
Delik + fan birlikte neyi çözer?
O₂ / CO₂ dengesi
Yaprak çürümesi
Küf oluşumu
Aşırı yoğuşma
Ve bunu yaparken:
✔️ Nem yüksek kalır
✔️ Su seviyesi hızlı düşmez
En sık yapılan hata
❌ Fanı sürekli çalıştırmak
❌ Fanı deliğe doğru üflemek
❌ Delik + güçlü fan
Bu kombinasyon:
“Kapalı paludaryumu açık terrariuma çevirir”
Güvenli üst sınır
Fan sürekli çalışacaksa
Çok düşük voltaj
Neredeyse hissedilmeyecek akım
Ama ben yine:
➡️ Zamanlayıcılı, aralıklı çalışmayı öneririm.
Tek cümlelik özet
Delik nefes aldırır, fan teri kurutur; biri diğerini kovalamamalı.
İstersen bir sonraki adımda:
“Bu ayarı bozduğunda ilk hangi canlı tepki verir?”
ya da “Fan koymadan aynı etki nasıl yakalanır?”
onu da konuşalım 🌱
[B]
Fan koymadan aynı etki nasıl yakalanır?”[/B]
ChatGPT:
Gayet yakıcı bir soru 😄
Cevap: Evet, fan koymadan da neredeyse aynı etki yakalanır — ama bunu tek bir hileyle değil, birkaç küçük prensibi birlikte kullanarak yapıyoruz.
Aşağıda “fansız paludaryum reçetesi” var 👇
1️⃣ Doğru pasif hava boşluğu (en kritik parça)
Fan yoksa hava hareketinin %80’i buradan gelir.
Nasıl?
Üst kapakta 1 adet 2–3 mm delik
Alternatif: kapağın bir köşesinde 0.5–1 mm mikro aralık
Delik her zaman üstte
Ne sağlar?
Sıcak, nemli hava kendiliğinden yükselip çıkar
Alttan mikro miktarda taze hava girer
Sürekli ama yavaş gaz değişimi
2️⃣ Yüzey alanı oyunu (su ve sert zemin)
Fan yoksa buharlaşmayı akıllıca kullanırsın.
Su yüzeyi:
Düz cam gibi olmasın
Kök, taş, moss ile parçalansın
Bu yüzeyler:
Nemi tutar
Ama hava temasını da artırır
Sonuç:
Doğal mikro dolaşım
3️⃣ Işık = gizli motor
Işık, fansız sistemde hava hareketinin motorudur.
Üstten gelen ışık:
Havayı hafif ısıtır
Yukarı yönlü mikro akım yaratır
Gece ışık kapanınca:
Sistem sakinleşir
📌 Bu doğal gündüz–gece döngüsü çok sağlıklıdır.
4️⃣ Yoğuşmayı doğru yere yönlendirmek
Amaç:
Cam ıslansın, yapraklar değil.
Üst cam biraz daha soğuk olsun
Yoğuşma camda oluşsun
Damla akıp tekrar aşağı insin
Bunun için:
Işığı çok yaklaştırma
Üstte metal/soğuk cam yüzey bırak
5️⃣ Bitki seçimi (fansızın sigortası)
Fan yoksa:
Kalın yapraklı
Kutikulası güçlü
Emerse toleranslı
bitkiler seçilir.
Örnek:
Anubias
Bucephalandra
Pothos
Philodendron
Java moss (ince tabaka)
Fansız sistem ne zaman yetmez?
Yoğun sisleme varsa
Küf başlarsa
Çok ince yapraklı moss yoğunluğu varsa
O zaman:
➡️ Geçici fan (günde 5–10 dk)
Tek cümlelik özet
Fansız paludaryum, fiziği doğru kullanırsan gayet “nefes alır”.
İstersen:
“Fansız sistemde ilk sorun nerede çıkar?”
ya da “Fansız paludaryum kurulum sırası”
onu da adım adım anlatayım 🌿
[B]iki önerin vardı;
"bu kurulumda en sık patlayan 5 hata”yı konuşalım"
ve
"En sık yapılan 5 paludaryum hatası" nu da anlatayım"
bunları yaz.[/B]
ChatGPT:
Süper, o zaman iki listeyi net ayırarak yazıyorum 👌
Biri senin anlattığın kapalı %25 su paludaryumu için “patlayan” hatalar,
diğeri genel paludaryum dünyasında en sık yapılanlar.
🔥 BU KURULUMDA EN SIK PATLAYAN 5 HATA
(Kapalı cam + %25 su + emers/submers karışık)
1️⃣ “Kapalıysa hiç nefes almasına gerek yok” sanmak
En klasik patlama.
Delik yok
Aralık yok
Fan da yok
➡️ Sonuç:
Küf
Yaprak çürümesi
Salyangozlar yukarı kaçıyor
Karides huzursuz
📌 Çözüm:
Üstte tek 2–3 mm pasif hava deliği = hayat kurtarır
2️⃣ Fanı fazla çalıştırmak
“Nemli ama yapraklar kuruyor” durumu buradan çıkar.
Belirtiler:
Moss uçları beyazlar
Yaprak kenarları kurur
Su seviyesi hızlı düşer
📌 Çözüm:
Fan = aralıklı
Yapraklara direkt üfleme yok
3️⃣ Su üstü bitkilerin gövde boğazını suya sokmak
Bu özellikle:
Pothos
Philodendron
Tatlı patates
için sessiz ölüm sebebi.
➡️ İlk hafta güzel
➡️ 2–3 hafta sonra yumuşak çürüme
📌 Çözüm:
Sadece kökler suda
Gövde ve yapraklar havada
4️⃣ “%100 nem = sürekli ıslaklık” zannetmek
Yanlış moss yerleşimi buradan doğar.
Sürekli damlayan yapraklar
Sisleme + fan + kapalı ortam
➡️ Moss çürür
➡️ Anubias emers yaprak çürür
📌 Çözüm:
Islan–kurula döngüsü
Damla yok, buğu var
5️⃣ Suyun oksijenini küçümsemek
“Üstü açık değil, ne olacak?” hatası.
Belirtiler:
Minare salyangozu yukarı çıkıyor
Karides kenarda bekliyor
Biofilm patlaması
📌 Çözüm:
Filtre çıkışı yüzeyi kırsın
Gerekirse minik hava taşı
🌍 EN SIK YAPILAN 5 PALUDARYUM HATASI
(Genel – her tür kurulumda)
1️⃣ Terrarium–paludaryum–akvaryum farkını karıştırmak
Kara bitkisini suya gömmek
Submers bitkiyi emerse zorlamak
➡️ “Bu niye eridi?” klasiği.
2️⃣ Işığı her yere aynı vermek
Su bitkisi karanlık
Üst bitki yanmış
📌 Doğrusu:
Suya odaklı güçlü ışık
Üste daha loş yayılım
3️⃣ Çok erken canlı eklemek
Paludaryum:
Akvaryumdan daha yavaş oturur
➡️ İlk haftada karides = stres
➡️ İlk ay balık = risk
4️⃣ Fazla sisleme
Görüntü güzel diye yapılan hata.
Yapraklar sürekli ıslak
Küf
Bakteriyel çürüme
📌 Sis:
Görsel için
Sürekli iklim için değil
5️⃣ Bakımı “dokunmamak” sanmak
Kapalı sistem:
Daha az bakım ister
ama
hiç bakım istemez değildir
Gerekenler:
Haftalık göz kontrolü
Su seviyesi takibi
Ayda 1 hafif temizlik
🎯 İki listenin ortak mesajı
Paludaryumda denge, “fazlasız” kurmaktır.
Ne fazla kapalı
Ne fazla açık
Ne fazla ıslak
Ne fazla kuru
İstersen sıradaki adımda:
“Bu hataların ilk sinyalleri nasıl anlaşılır?”
ya da “Kurulumdan sonra ilk 30 gün yol haritası”
onu da net bir takvimle çıkaralım 🌿💧
[B]bu arada su değişimleri akvaryum gibi mi? yani her hafta %20-30 kadar su değiştirme.
[/B]
ChatGPT:
Kısa cevap: hayır, bire bir akvaryum gibi değil.
Ama “hiç su değişimi yok” da değil. Paludaryum daha seyrek ama bilinçli su değişimi ister.
Şimdi netleştirelim 👇
Paludaryumda su değişimi mantığı
Senin senaryonda:
Su hacmi toplamın %25’i
Üstte çok sayıda emers / aquaponic bitki
Kapalı sistem
Karides + salyangoz (belki az balık)
➡️ Bu durumda:
Bitkiler, klasik akvaryuma göre çok daha fazla nitrat tüketir.
Yani:
Haftalık %30 genelde fazla gelir.
Önerilen su değişim aralığı
✔️ Güvenli başlangıç (ilk 1–2 ay)
10–15 günde bir %15–20
Sistem oturana kadar
✔️ Sistem oturduktan sonra
2–4 haftada bir %10–15
Hatta:
Nitrat düşükse
Canlı yükü azsa
ayda 1 bile yeterli olabilir.
Ne zaman klasik akvaryum gibi yapılır?
Şu durumlarda evet:
Balık sayısı arttıysa
Aşırı yemleme varsa
Nitrat hızla yükseliyorsa
Su bulanık / kokuluysa
O zaman:
➡️ Haftalık %20–25 geçici olarak yapılır.
Buharlaşma ≠ su değişimi
Çok kritik nokta:
Buharlaşan suyu tamamlamak
= su değişimi değildir.
Buharlaşma:
Sadece H₂O gider
Mineraller kalır
KH / TDS yükselir
📌 O yüzden:
Tamamlama → RO / saf su
Değişim → dinlendirilmiş uygun su
Karidesli paludaryum için ekstra hassasiyet
Ani %30–40 değişim ❌
Sık ama küçük değişim ✔️
Sıcaklık ve TDS farkı çok düşük olmalı
Pratik takip yöntemi
Haftalık şuna bak:
Karides davranışı
Minare salyangozu yukarı çıkıyor mu
Camlarda aşırı biofilm var mı
Bunlar normalse:
➡️ Su değişimini erteleyebilirsin.
Tek cümlelik özet
Paludaryumda su değişimi, akvaryumdan daha seyrek ama daha düşünerek yapılır.
İstersen:
“Su değişimi zamanı geldiğini gösteren 5 işaret”
ya da “Hiç su değişimi yapmadan yürüyen paludaryum olur mu?”
onu da açalım 💧🌿
[B]peki gübre ve nitrat konusu ne olacak? nitrat bu sistemde ölçümde "0" olacaktır muhtemelen. makro ve mikro sıvı gübre eklemem gerek. karides uyumlu olanlardan. bu durumda düzenli sıvı gübre eklersem de yine su değişimi dediğin gibi mi olmalı yoksa haftalık mı olmalı artık.[/B]
ChatGPT:
Bu soru paludaryum işinin kalbi 👌
Çok doğru bir noktaya bastın: “Nitrat 0 görünecek ama bitkiler aç kalacak.”
Aynen öyle. Şimdi bunu akvaryum refleksiyle hata yapmadan nasıl yöneteceğini netleştirelim.
1️⃣ Nitrat neden 0 çıkar ama sistem fakir olabilir?
Senin sisteminde:
Emers + aquaponic bitkiler çok güçlü tüketici
Kökler direkt suya temas ediyor
Kapalı sistem → az balık / az atık
Sonuç:
Testte NO₃ = 0
Ama bitkiler:
Azot
Potasyum
Mikro element
açlığı çekebilir.
Test “temiz”, bitki “aç” paradoksu.
2️⃣ Gübre eklerken su değişimi mantığı değişir mi?
Evet, biraz değişir ama “haftalık zorunlu”ya dönmez.
Temel kural:
Gübreyi bitki tüketimine göre, su değişimini birikime göre yap.
3️⃣ Nasıl gübrelemelisin? (karides uyumlu)
🔹 Makro
Düşük doz
Az ama düzenli
Örnek:
Haftada 1–2 kez
Normal akvaryum dozunun ¼ – ⅓’ü
🔹 Mikro
Daha da dikkatli
Bakır içermeyen (ya da iz düzeyinde)
Örnek:
Haftada 1 kez
Normal dozun ¼’ü
📌 Emers bitkiler mikroyu çok hızlı çeker.
4️⃣ Bu durumda su değişimi ne zaman?
Gübre eklesen bile:
✔️ İdeal denge
2–3 haftada bir %10–15
Çünkü:
Bitkiler çoğunu tüketir
Birikim yavaş olur
5️⃣ Ne zaman haftalığa dönersin?
Şunlardan biri varsa:
Yaprak uçlarında yanma
Karides huzursuzluğu
Biofilm patlaması
Camlarda tuhaf tortu
O zaman:
➡️ Haftalık %15–20 (geçici)
6️⃣ “0 nitrat” hedef mi?
❌ Hayır.
Paludaryum için ideal:
NO₃: 1–5 ppm
Bu testte bazen “0” okunur ama:
Su üstü bitkiler zaten çekmiştir
📌 Teste değil, bitki davranışına bak.
7️⃣ En güvenli yaklaşım (ustalık ayarı)
Gübre: az ama düzenli
Su değişimi: seyrek ama disiplinli
Buharlaşma tamamlaması: saf su
Tek cümlelik özet
Bu sistemde gübre bitki için, su değişimi canlılar içindir — ikisi aynı şey değildir.
İstersen bir sonraki adımda:
“Azot açlığı mı, potasyum mu, mikro mu?” nasıl ayırt edilir
ya da “Karidesli paludaryum için örnek haftalık bakım rutini”
onu da çıkaralım 🌿🦐
[B]ben zaten nitrat çıkmasın değil biraz çıksın istiyorum. en azından stripin rengini değiştirecek kadar 10ppm bile olsa.
[/B]
ChatGPT:
Heh 👍 şimdi tam olarak doğru hedefi koydun.
Bu bakış açısı “akvaryumcu refleksi” değil, paludaryumcu refleksi 👌
Şimdi net konuşalım:
1️⃣ 10 ppm nitrat bu sistem için mümkün mü?
Evet mümkün ama doğal yolla zor.
Çünkü senin sistem:
Emers / aquaponic bitkiler = nitrat süpürgesi
Kökler direkt suda
Kapalı, az balık / az atık
Yani:
Üretilen nitrat → saatler–günler içinde çekiliyor.
Bu yüzden testte “0” görüyorsun.
2️⃣ 10 ppm görmek istiyorsan 3 yol var
🅐 Biyolojik üretimi artırmak
Biraz daha fazla yemleme
Bir tık daha fazla canlı yükü
⚠️ Risk:
Kapalı sistem → oksijen ve organik yük hızlı artar
Karidesler ilk tepkiyi verir
👉 Kontrollü ama riskli
🅑 Makro gübre ile hedef nitrat eklemek (en kontrollüsü)
NO₃ içeren gübre:
KNO₃ bazlı
Karides uyumlu düşük doz
Örnek mantık:
Haftada 1 kez
Hedef: +5 ppm
Bitkiler 2–3 günde sıfırlar
Sen tekrar verirsin
📌 Stripte rengi görürsün ama sistem patlamaz.
🅒 Balık ağırlıklı su + bitki ağırlıklı üst (denge oyunu)
Birkaç küçük balık
Ama üstte çok güçlü kök kütlesi
Sonuç:
Nitrat üretimi var
Ama tavan yapmaz
Bu yol:
Görsel olarak tatmin
Ama daha fazla bakım ister
3️⃣ 10 ppm hedeflemenin avantajı
✔️ Emers bitkiler daha hızlı form tutar
✔️ Sararma / cılızlık azalır
✔️ Kökler kalınlaşır
✔️ Moss ve yarı su bitkileri daha canlı olur
4️⃣ Ama kritik uyarı ⚠️
10 ppm’i sabit tutmaya çalışma.
Bu sistem için ideal döngü:
Gübre sonrası: 5–10 ppm
2–3 gün sonra: 0–2 ppm
Sonra tekrar ekleme
Yani:
Dalgalı ama kontrollü.
5️⃣ Pratik reçete (çok net)
Haftada 1 kez
KNO₃ içeren makrodan
Akvaryum dozunun ⅓’ü
Ölç:
Ertesi gün 5–10 ppm
3 gün sonra 0–2 ppm
Bu olması gereken tablo.
6️⃣ Strip neden bazen yine renk göstermez?
Stripler genelde 10 ppm altında kör
Emers kökler lokal tüketim yapar
Suda homojen dağılmadan çekilir
📌 Suyun genelinde var ama strip “göremiyor” olabilir.
Net cümleyle bağlayayım:
Paludaryumda nitrat görmek ayıp değil, sabitlemeye çalışmak ayıptır.
İstersen:
“10 ppm için X litreye kaç mg KNO₃” hesabını
ya da “balık eklemeden nitrat üretme trick’leri”ni
bir sonraki adımda net rakamlarla çıkaralım.
[B]-karides uyumlu mikro makro içeren gübreden önerilen dozun yarısı ya da 1/4ü kadar ekliyorum
-nitrat yine yoksa önce sadece azot gübresi (Seachem nitrogen gibi) eskiyorum. ertesi gün karides uyumlu mikro makro içeren gübreden önerilen dozun yarısı ya da 1/4ü kadar ekliyorum [K](akvaryum.com için; burada yanlış sordum aslında demek istediğim nitrat çıkmazsa bir dahaki gübre ekleme zamanı yani 1 hafta sonra bu sefer önce sadece azot ertesi gün kombine gübreyi eklemekti.)[/K]
-2 haftada bir de %10-15 değişim yapıyorum.
nitratı ölçerek gözlemleyim ona göre gübre azalması ya da arttırması, su değişim oranı vs. ayarlıyorum?[/B]
ChatGPT:
Evet — mantığı doğru kurmuşsun, hatta paludaryum için “temiz ama yaşayan sistem” ayarı bu 👍
Sadece birkaç ince ayar ekleyeyim ki karides + emers bitkiler + submers bitkiler aynı anda mutlu kalsın.
1️⃣ Gübreleme mantığın doğru mu?
Evet. Şu haliyle:
Karides uyumlu mikro + makro
→ ½ ya da ¼ doz
Nitrat hâlâ 0 ise
→ sadece azot (Nitrogen) eklemek
Ertesi gün tekrar mikro + makro
2 haftada 1 %10–15 su değişimi
➡️ Bu çok sağlıklı ve kontrollü bir yaklaşım.
2️⃣ Nitratı ölçerek ayarlamak doğru mu?
Kesinlikle evet.
Ama hedefi net koy:
🎯 Hedef aralık
Gübre sonrası: 5–10 ppm
48–72 saat sonra: 0–2 ppm
Eğer:
24 saat sonra hâlâ 0 → azot artır
3 gün sonra hâlâ 5–10 → azalt
Yani:
Sabit tutmak değil, dalgayı kontrol etmek.
3️⃣ Azot → makro/mikro sırası doğru mu?
Evet, hatta çok akıllıca.
Sebep:
Azot tek başına verildiğinde
→ bitkiler “iştah” kazanır
Ertesi gün mikro/makro
→ azotu sağlıklı dokuyla bağlar
Bu, özellikle:
Emers kökler
Pothos / Hygrophila
için çok iyi çalışır.
4️⃣ Su değişimi oranı doğru mu?
Bu sistem için:
✔️ %10–15 / 2 hafta = ideal
Ama şu duruma dikkat:
Eğer düzenli azot veriyorsan
Stripte 10 ppm’i sık görüyorsan
👉 Ayda 1 kez %20 de yapılabilir.
5️⃣ Karides güvenliği açısından kontrol listesi
Şunları yapıyorsan sorun yok:
Ani tam doz yok
Azot tek başına verirken düşük ppm
Bakır içeren mikro yok / çok düşük
pH ani oynamıyor
Karidesler:
Yüzeye çıkmıyor
Hızlı yüzmüyor
Saklanmıyorsa
➡️ sistem stabil.
6️⃣ Küçük ama kritik bir ek öneri
Haftada 1 gün gübre verme.
Sebep:
Bitkilerin depoladığı besini görürsün
Gerçek tüketimi ölçersin
Karidesler nefes alır 😄
Net cümleyle bağlayalım:
Evet — nitratı ölç, gözlemle, ona göre gübre ve su değişimini ayarla.
Bu paludaryum için “doğru yol”.
İstersen bir sonraki adımda:
“Nitrat var ama bitki yine aç görünüyor” durumu
ya da “Hangi belirti hangi eksikliğe işaret eder (emers–submers ayrı ayrı)”
onu da sistematik anlatırım.
[B]"Haftada 1 gün gübre verme." ama benim gübreler zaten haftalık uygulanıyor. haftalık doz yani günlük değil
[/B]
ChatGPT:
Tamam, şimdi netleşti 👍
Burada aynı şeyden bahsediyoruz ama kelimeler çakışmış.
Benim dediğim “haftada 1 gün gübre verme”,
senin dediğin “gübre zaten haftalık doz” ile uyumlu.
Yani çelişki yok.
Şöyle ayıralım:
1️⃣ Senin şu an yaptığın (doğru olan)
Gübreler haftalık planlı
Günlük dozlama yok
Haftada:
1 kez azot (gerekiyorsa)
1 kez mikro + makro (½ – ¼ doz)
👉 Bu zaten “haftada 1 gün gübre” demek.
2️⃣ Benim vurgulamak istediğim neydi?
Bazı insanlar:
Pazartesi mikro
Salı makro
Çarşamba azot
Cuma potasyum…
yani haftanın her günü bir şey veriyor.
Benim “1 gün” demem:
“Haftanın geri kalan günleri hiçbir şey ekleme” vurgusuydu.
3️⃣ Senin sistem için ideal haftalık örnek
Mesela:
Pazar
Ölçüm
Gerekirse azot
Pazartesi
Mikro + makro (½–¼ doz)
Sonraki 5–6 gün
Hiçbir şey ekleme
Sadece gözlem
Bu, paludaryum + karides için çok sağlıklı.
4️⃣ Neden bu boşluk önemli?
Emers köklerin ne kadar hızlı tükettiğini görürsün
Nitrat gerçekten “bitiyor mu” anlarsın
Karides stres yaşamaz
Gizli birikim varsa fark edersin
Tek cümleyle toparlayayım:
Haftalık gübre kullanıyorsan, “1 gün gübre – 6 gün hiçbir şey” zaten ideal.
Yani şu an yaptığın şey doğru yolda 👍
İstersen bir sonraki adımda:
Haftalık gübre + paludaryum için örnek net program
ya da belirti–eksiklik tablosu (emers/submers ayrı)
hazırlayayım.
[B]bu arada dinlenmiş musluk suyu kullanıcam. akvaryumlarımda da kullanıyorum. diğer su değerleri bu paludaryuma özel değişmez değil mi? akvaryumumdaki gibi mi olur?
yani gh normal seviyelerde, kh biraz düşer, ph 7.2den 6.8'e iner 1 haftada.[/B]
ChatGPT:
Evet — aynı suyu kullanman tamamen doğru 👍
Paludaryum “farklı bir kimya evreni” değil; aynı su, sadece tüketim hızları farklı.
Şimdi netleştireyim:
1️⃣ Dinlenmiş musluk suyu paludaryumda farklı davranır mı?
Hayır, temel değerler aynı davranır.
GH → aynı kalır
KH → akvaryuma göre biraz daha hızlı düşer
pH → bir tık daha hızlı iner
Ama:
Başlangıç değerleri akvaryumla birebir.
2️⃣ Senin verdiğin örnek çok “kitap gibi”
pH 7.2 → 6.8 / 1 hafta
KH biraz düşüyor
GH normal
Bu tablo:
Emers + aquaponic kökler
Bitki ağırlıklı sistem
için tam beklenen şey.
3️⃣ Neden paludaryumda KH daha hızlı düşer?
Kökler direkt suya temaslı
CO₂ tüketimi / salınımı farklı
Organik asit üretimi (yaprak, kök)
Bu:
pH’ı aşağı çeker, KH’yı tüketir.
Bu problem değil, sistem çalışıyor demek.
4️⃣ pH düşüşü tehlikeli mi?
Hayır, çünkü:
Yavaş (1 haftada 0.4)
Karides için güvenli aralık
Ani dalgalanma yok
Tehlike şurada olur:
2–3 günde 1.0 düşüş
KH 0’a yaklaşır
Senin tarifin stabil.
5️⃣ Su değişimi bu yüzden yeterli
%10–15 / 2 hafta
→ KH resetlenir
→ pH tekrar yukarı çekilir
Ekstra kimya gerekmez.
6️⃣ Paludaryuma özel ekstra bir ayar gerekir mi?
❌ Hayır.
Şunları yapma:
Ayrı “paludaryum suyu” üretme
Gereksiz mineral ekleme
pH kovalamaca
Akvaryumda çalışan şey burada da çalışır.
Net cümleyle kapatalım:
Dinlenmiş musluk suyu paludaryumda da akvaryum gibi davranır; sadece bitkiler daha iştahlıdır.
Bu kurulum artık gerçekten “oturmuş sistem” sınıfında.
İstersen sıradaki adımda:
“KH düşüşü ne zaman müdahale ister?”
ya da “Paludaryumda pH neden daha stabil hissedilir?”
onu da açabiliriz.
[B]bunu sordum çünkü hatırıyorsan daha önce diğer bir akvaryumumda najaslardan dolayı çok hızlı kh 0'a iniyordu ph'da 6 ve altına.
[/B]
ChatGPT:
Hatırlıyorum — ve bu bağlantıyı kurman çok yerinde 👍
Ama burada önemli bir fark var; aynı şey otomatik olarak tekrar etmeyecek.
Şimdi net ayıralım.
1️⃣ Najas’lı akvaryumda ne oluyordu?
O tankta:
Tamamen submers
Aşırı hızlı büyüyen Najas guadalupensis
Büyük biyokütle
Yaprak + gövde suyun tamamında
Sonuç:
CO₂ / karbonat tüketimi çok yüksek
KH → çok hızlı sıfıra
pH → 6 ve altı
Yani:
Bu bir “bitki patlaması + kapalı karbon sistemi” durumu idi.
2️⃣ Paludaryumda neden aynı şey olmaz?
Çünkü sistem farklı çalışıyor:
🔹 A) Bitki kütlesi suyun içinde değil
Emers bitkilerin:
Yaprakları havada
Sadece kökleri suda
➡️ CO₂ / karbonat tüketimi çok daha düşük.
🔹 B) Gaz alışverişi var
Üstte hava hacmi
Pasif delik / mikro aralık
Su yüzeyi dalgalı
➡️ CO₂ dengesi akvaryuma göre daha stabil.
🔹 C) Submers bitki sayısı sınırlı
“Kategori 3” bitkiler var ama:
Kontrollü
Najas gibi “çılgın tüketici” yok
3️⃣ KH yine düşer mi?
Evet, ama:
Yavaş
Kontrollü
Su değişimiyle toparlanan
Yani:
KH → 3 → 2 → 1 (haftalar içinde)
değil
KH → 3 → 0 (günler içinde)
4️⃣ Najas neden bu kadar agresifti?
Suda tam temas
Çok yüksek yüzey alanı
Hızlı fotosentez
KH’ı karbon kaynağı olarak kullanma yeteneği
Bu yüzden:
Najas + düşük KH = pH çöküşü
5️⃣ Paludaryumda aynı riski ne tetikler?
Şu üçü birlikte olursa:
Çok fazla submers hızlı bitki
Fan / hava yok
Su yüzeyi durgun
Ama senin kurulumda:
Su yüzeyi hareketli
Bitkilerin çoğu emers
Az ama dengeli submers
➡️ Aynı senaryo oluşmaz.
Net cümleyle bağlayayım:
Najas’lı tank “tamamen su içi karbon canavarıydı”; paludaryum ise karbonu büyük ölçüde havadan alan bir sistem.
Bu yüzden önceki travma anlaşılır 😄 ama burada aynı patlama beklenmez.
İstersen bir sonraki adımda:
“KH düşüşünü erken fark etmenin 3 işareti”
ya da “Hangi submers bitkiler paludaryumda KH’ı zorlar”
onu da çıkaralım.
Emeğine sağlık [:iyi:]
Caridina Başlangıç :)
Canlı Türleri: Caridina
Bitki Türleri: Anubias.moss vs
Tankın Yaşı: 0
Filtrasyon ve Işıklandırma: Spot led. Pipo filtre
Tasarım ve Dekorasyon: Platinum Soil Powder 3-4 cm. Hindistan cevizi kabuğu. Flame wood.
Selamlar
Daha önce neocaridina türleriyle haşır neşir olsam da caridina adına ilk tecrübem olacak :)
Bolca araştırma sonrası kuruluma geçme kararı aldım.
Zeminde 3-4 cm Platinum Soil Powder kullandım.Bakteri kültürü Stability ile başlayıp devam edeceğim.
Gh için Dennerle kullanmayı düşünüyorum. Gh testi jbl alacaktım bulamadım sanırım Sera ile devam edeceğiz :)
1 ay kadar canlı girişi yapmayacağım. Bu süreçte bakteri kültürüne devam edeceğim.
2 hafta sonra moss, anubias vs elemanları eklemeyi düşünüyorum.
İlk su değişimini de 2 hafta sonra yapıp yavaştan Gh dengesini oturtacağım.
Osmos dan 0-5 tds arası alıyorum yeterli olacağını düşünüyorum.
Canlı seçimi henüz yapamadım fakat ocean blue gibi varyeteler çok hoşuma gidiyor :) önerilere açığım.
İlk fotolar :
[IMG]https://foto.akvaryum.com/fotolar/189019/050220261219341.jpg[/IMG]
[IMG]https://foto.akvaryum.com/fotolar/189019/050220261219441.jpg[/IMG]
Yeni Bitkili Kurulum
Bitki türleri
5 adet alternanthera bettzickiana
10 adet elodea
5 adet söğüt tütün
5 adet çınar
5 adet limon
5 adet sahitttaria subulata
2 adet dev saz
Flame vood kötü ve 3 adet anubias
10 adet kapsül gübre koydum.
Dış filtre aquael ultramax 1000
Isıtıcı 200 watt tetra.
[IMG]https://foto.akvaryum.com/fotolar/241268/060220261009371.jpg[/IMG]
200 Litre Akvaryum
Cüce channa türleri öneririm. Filtrasyon iy olmalı.
Sarı Prenses Kerevit
SON MESAJLAR
- Caridina Başlangıç :) AtlasPoyraz, 17:09
Akvaryum Tanıtımı - Çapa Kurdu Tedavisi CELALSUTCU06, 17:02
Hastalıklar ve İlaçlar - Pothos Sarmaşığı Tamamen Su Altında? Hatsunepuffer, 16:41
Bitki Türleri ve Bakımı - Channa Auranti İnci Kefali, 16:22
Akvaryumcu Önerileri ve Duyuruları - Akvaryumumda Pamuk İstilası caganf, 15:45
Yeni Üye Forumu - Sunsun Hw 603b Dış Filtre Hak. makinist6334, 15:39
Yeni Üye Forumu - Teraryum / Paludaryum Konusunda Chatgpt Dökümüm HarunYILDIRIM, 14:14
Akvaryum Bilimi - Yeni Bitkili Kurulum Cihankuzu34, 13:56
Yeni Üye Forumu - 200 Litre Akvaryum koraykbl, 12:47
Akvaryum ve Tür Tavsiyesi - Sarı Prenses Kerevit Akvaryumistoluca, 12:31
Yeni Üye Forumu - Karides Akvaryumu Temizlik Ve Uyumlu Türler Mehari, 12:07
Akvaryum ve Tür Tavsiyesi - Şelale Filtre Önerisi peaXeee, 12:04
Filtreleme Seçenekleri - Fluval 407 Yorumlarınız Srknatmn, 11:55
Filtreleme Seçenekleri - Transgenik Tetralar Vatozlara Zarar Verir Mi? FerhatDumann, 07:53
Akvaryum ve Tür Tavsiyesi - 70cm Transgenik Tetra Akvaryumum. mustafakrml, 07:38
Akvaryum Tanıtımı - Akvaryum Suyu Çamur Gibi tynoa, 02:52
Akvaryum ve Tür Tavsiyesi - Betta Az Hareket Ediyor Efe ulu, 02:22
Hastalıklar ve İlaçlar - Kriza Gold Yem Listesi GorkemKisaoglu, 02:19
Tropheus - Bitkili Bir Japon Denemesi PırtlakTeleskop, 01:09
Akvaryum ve Tür Tavsiyesi - Tuz Tablet GhostKoi, 00:37
Sazansıgiller - Yemek Masam - Ada 45p & 45f - Uns 25c Gunlugu sinan m.d, 00:16
Bitki Akvaryumları Tanıtımı - İsiticiya Ek Termostat ! Emre39, 23:59
Kendin Yap Sistemler (DIY) - Seachem Gold Trace Kullanımı Hoppala, 23:58
Omurgasızlar - Akvaryumdaki Bitkilerin Yaprakları Yosun Oluyor Umut t., 23:34
Yeni Üye Forumu - Akvaryum Suyum Sarı Ne Yapıcam? a.gumrah, 23:30
Yeni Üye Forumu - Karides Akvaryumu Temizliği Ve Uyumlu Türler Faruk0609, 23:11
Omurgasızlar - Rio Negro Biyotopundan Bir Kesit (kurulum) Hobimus, 23:01
Akvaryum Tanıtımı - Akvaryum Gelişimi LionelMehmet10, 22:51
Akvaryum ve Tür Tavsiyesi - Tuzlu Su Kurulumu Tortuga7, 22:49
Deniz Canlıları ve Akvaryumları Tanıtımı - Colombo Aqua Testlab Pro Test Kiti subalik, 22:21
Malzemeler ve Yemler Forumu - 100x45x55 İçin Dış Filtre Tavsiyesi subalik, 22:17
Filtreleme Seçenekleri - Xlpro 230 Mini Dış Filtre 210l/s Cyber_Scout, 21:10
Filtreleme Seçenekleri - Shallow Blackwater Bimaculata AtlasPoyraz, 19:59
Akvaryum Tanıtımı - İlk Bitkili Kurulum Ve Bloory Mary Karides rupee, 18:37
Akvaryum Tanıtımı - Bitkili Akvaryum / Tür Tavsiye Cyber_Scout, 18:22
Bitki Akvaryumları Genel - Halfbeak Platinum- Dermogenys Pusillus Cyber_Scout, 18:17
Akvaryum Tanıtımı - 🧿 En Güzel Fotoğraflarınızı Gösterin KaanE, 18:03
Akvaryum ve Su Altı Fotoğrafçılığı - Toprak Solucanı scorpion26, 17:43
Malzemeler ve Yemler Forumu - Akvaryum ogurcay, 17:31
Yeni Üye Forumu - Akvaryumla Bütünleşmiş Arka Fon Kabusu ogurcay, 17:26
Akvaryum Tasarımı ve Dekorasyonu - 👋 Yeni Gelenler Buradan Merhaba Desin Burakp, 17:09
Yeni Üye Forumu - Powerled Isınma Sorunu FerhatDumann, 16:26
Aydınlatma - Nano Karides Tankı Kurulumu Hakkında Bilgi Gerekli Chief5, 15:08
Yeni Üye Forumu - 30 Litre Akvaryum İçin Filtre Önerisi Aguamentist, 15:04
Yeni Üye Forumu - Arslan Bettamın Yeni Krallığı MCY4, 14:22
Akvaryum Tanıtımı - SKT Geçmiş Gübreler Kullanılır Mı? Goldfish2000, 13:40
Taban ve Gübreleme - Walstad Metodu Bitkili Akvaryum Kurulumu hkn1er, 13:08
Akvaryum Tanıtımı - Bana Yeniden Lepistesi Sevdiren Balık İnci Kefali, 12:09
Canlı Doğuranlar Tanıtımı - Biotopumsu Ahmtkr, 11:48
Akvaryum Tanıtımı - Bettam Tanktan Atlamış Fatih tekin, 10:04
Hastalıklar ve İlaçlar
GÜNCEL 100 TANITIM
SON İLANLAR
- Akvaryum Çeşitli Malzemeler kilgarrah 17:08
- Katil Salyangoz stopsound 16:03
- 200 Adet Sarı Ve Beyaz Prenses tetikk 15:40
- Kök Arıyorum LionelMehmet10 15:31
- Betta Sahiplendirme LionelMehmet10 15:31
- Fluval 107 307 Ve Jbl E701 Sıfır Kapalı Kutu propecia 15:22
- 1 Metre Set Akvaryum Veya Tek Tek propecia 15:22
- Tül Kuyruk Vatoz Türleri / Hb White Lepistes kopruluonur 14:47
- Anubias- Christmassmoss- Cryptocoryne Wendtii- Saz kopruluonur 14:47
- İhtiyaç Fazlası Akvaryum Malzemeleri kopruluonur 14:47
- Cüce Gurami Mystic3461 14:44
- İthal Paludaryum / Teraryum Arıyorum ozan_1903 14:43
- Yati Kökü Ve Driftwood Kökleri ozan_1903 14:43
- Apistogramma Ve Cüce Ciklet Türleri rolll 14:32
- Çeşitli Malzemeler Koksal Gurkan 14:25
- Genç Kribensisler Koksal Gurkan 14:25
- Büyük Boy Makrakanta Arıyorum Koksal Gurkan 14:25
- L144 Takım Ve Komple Akvaryum hero14 14:00
- Microfex( Dero Worm) & Beyaz Kurt & Sirke Kurdu Amati340 13:19
- Su Piresi & Infusoria Amati340 13:19
- Ista Yüzey Temizleyici (surface Skimmer) I521 Amati340 13:19
- Ramshorn Salyangoz (10 Adet) Amati340 13:19
- Osmocote Akıllı Kapsül Gübre ( 9 Ay Etkili) Amati340 13:19
- Spade Tail Blue Mahachai Betta Yavruları (wild) Amati340 13:19
- Apistogramma Şahinöztürk 12:40
- Eheim 2213 Dış Filtre the__legend 12:12
- Smart 50 Isıtıcı 250 Tl Özgür7 12:03
- Seachem, Akvaryumlar, Malzemeler Uygun Fiyat!!!! Özgür7 12:03
- Azolla, Moss, Karides, Lepistes, Katil Salyangoz Aquarist101 11:57
- Yeni Malzemeler Ve 37cm İthal Akvaryum Takasa Açık Aquarist101 11:57
- Akvaryumların İhtiyaçları GETS34 11:51
- İndirimm Moly,plati,lepistes,vatoz EKAR 11:19
- Süper Formda Amazon Bitkisi (dişi) EKAR 11:19
- Su Piresi , Balık Yemi , Pipo Filtre gyunda 10:45
- Pistia , Flame Moss , Java Moss gyunda 10:45
- Karides , Salyangoz , Kırma Karides 3tl gyunda 10:45
- Cüce Kerevit poyraz43 10:12
- Mdf Dolap Ve Ahşap Sehpa İmalatı GreeNWooD 10:06
- Mangrow Üstü Anubiaslar(yeni), Cüce Cyrptocoryne nikon_ 10:05
- Corydoras Sterbai nikon_ 10:05
- Mikro Kurt Kültürü nikon_ 10:05
- Genç Red Melon 10-12cm Itokin 10:02
- Eheim Jager 75 Watt Isıtıcı ogurcay 09:38
- Mikrofex-grindal-mikrokurt Kültürü Canlı Yem tuncaysargin 08:58
- Eheim Pilli Dip Çekim dark blue 08:31
- Altın Yosun Yiyici Ücretsiz Riblja Corba 08:27
- Osmos Ve Muhtelif Malzemeler Formicasmind 07:13
- 60x50x40 Mobilyalı, Dış Filtreli Komple Akvaryum Aplot 06:44
- Sobo İç Filtre Zaid 00:22
- Cüce Vatoz Kolnisi-plati Kolonisi-su Piresi Zaid 00:22
KULLANICILAR
- 120 Online Kullanıcı, 66 Üye
Online Kullanıcılar
FORUM İSTATİSTİKLERİ
- 3,797,668 Mesaj
- 408,613 Konu
- 91 Forum
- 145,128 Forum Üyesi
- 1,466 Özel Forum Üyesi
- 29 Kıdemli Akvarist
- 1,941 Dün Giriş Yapan Üye
Şu ana kadar en fazla 1365 kişi 27.03.2012 23:21 tarih ve saatinde çevrim içi oldu.
Biotopumsu
Ölçüler:120*45*35
Canlı Türleri:Az miktarda kiraz karidesi saymazsak henüz canlı yok.Kardinal neon otocinclus bir tür cory ve ivanacara bimaculata koymayı planlıyorum
Bitki Türleri:Şimdilik sadece bir adet su sümbülü var ölmek üzere okan su yüzeyine amazon frogbit gelecek.Tabana bitki koyup koymamakta karasızım tavsiyelere açığım.
Tankın Yaşı:5 gün
Filtrasyon ve Işıklandırma:Alttan sumplu aydınlatma olarak creaqua nano elite ve yikeda 3030 50 w mevcut
Tasarım ve Dekorasyon:Dere kayası üzerine black flame wooddan yapılma ağaç dekorları mevcut.Kum olarak bej silis kum ve dere kumu karışımı.Bulabilirsem tabana meşe yaprağı koyacağım.
Güney Amerika biyotoplarına özensemde tam olarak bir biyotop yapmak istemedim ama mümkün mertebe beslemek istediğim türlere uygun bir akvaryum yapmaya çalıştım.Şuan bakteri kültürünün oturmasını bekliyorum.Canlıları denk geldikçe alıp eklemeyi planlıyorum.Cory türü için tavsiyelere açığım aklımda duplicareus, panda, mellini yada matae türlerinden biri var ama net değil.Birde bulması zor olsada bulabilirsem dicrossus filamentosus eklemek istiyorum.Su şartlarını sağlamak için osmos su kullanıyorum.İlerleyen süreçte sumpa catappa yaprağı ve aktif toprak koyacağım.Olumlu ve olumsuz yapıcı her türlü yoruma açığım[:)]
[IMG]https://foto.akvaryum.com/fotolar/190579/060220261126351.jpg[/IMG][IMG]https://foto.akvaryum.com/fotolar/190579/060220261126491.jpg[/IMG][IMG]https://foto.akvaryum.com/fotolar/190579/060220261127001.jpg[/IMG]
Ramirezi Hakkında Her Şey (güncel)
Arkadaslar en sevdiğim balık diyenilirim. Videoda ramirezilerimi ve yavruları gezdirmelerini de paylastim. Güncelledim iyi seyirler [:)]
[VID]https://youtu.be/Z1or_xhyi0k?si=cBaQihHulwZ2ZfKp[/VID]
Forumda Son Konular
SON MESAJLAR
- Caridina Başlangıç :) AtlasPoyraz, 17:09
Akvaryum Tanıtımı - Çapa Kurdu Tedavisi CELALSUTCU06, 17:02
Hastalıklar ve İlaçlar - Pothos Sarmaşığı Tamamen Su Altında? Hatsunepuffer, 16:41
Bitki Türleri ve Bakımı - Channa Auranti İnci Kefali, 16:22
Akvaryumcu Önerileri ve Duyuruları - Akvaryumumda Pamuk İstilası caganf, 15:45
Yeni Üye Forumu - Sunsun Hw 603b Dış Filtre Hak. makinist6334, 15:39
Yeni Üye Forumu - Teraryum / Paludaryum Konusunda Chatgpt Dökümüm HarunYILDIRIM, 14:14
Akvaryum Bilimi - Yeni Bitkili Kurulum Cihankuzu34, 13:56
Yeni Üye Forumu - 200 Litre Akvaryum koraykbl, 12:47
Akvaryum ve Tür Tavsiyesi - Sarı Prenses Kerevit Akvaryumistoluca, 12:31
Yeni Üye Forumu - Karides Akvaryumu Temizlik Ve Uyumlu Türler Mehari, 12:07
Akvaryum ve Tür Tavsiyesi - Şelale Filtre Önerisi peaXeee, 12:04
Filtreleme Seçenekleri - Fluval 407 Yorumlarınız Srknatmn, 11:55
Filtreleme Seçenekleri - Transgenik Tetralar Vatozlara Zarar Verir Mi? FerhatDumann, 07:53
Akvaryum ve Tür Tavsiyesi - 70cm Transgenik Tetra Akvaryumum. mustafakrml, 07:38
Akvaryum Tanıtımı - Akvaryum Suyu Çamur Gibi tynoa, 02:52
Akvaryum ve Tür Tavsiyesi - Betta Az Hareket Ediyor Efe ulu, 02:22
Hastalıklar ve İlaçlar - Kriza Gold Yem Listesi GorkemKisaoglu, 02:19
Tropheus - Bitkili Bir Japon Denemesi PırtlakTeleskop, 01:09
Akvaryum ve Tür Tavsiyesi - Tuz Tablet GhostKoi, 00:37
Sazansıgiller - Yemek Masam - Ada 45p & 45f - Uns 25c Gunlugu sinan m.d, 00:16
Bitki Akvaryumları Tanıtımı - İsiticiya Ek Termostat ! Emre39, 23:59
Kendin Yap Sistemler (DIY) - Seachem Gold Trace Kullanımı Hoppala, 23:58
Omurgasızlar - Akvaryumdaki Bitkilerin Yaprakları Yosun Oluyor Umut t., 23:34
Yeni Üye Forumu - Akvaryum Suyum Sarı Ne Yapıcam? a.gumrah, 23:30
Yeni Üye Forumu - Karides Akvaryumu Temizliği Ve Uyumlu Türler Faruk0609, 23:11
Omurgasızlar - Rio Negro Biyotopundan Bir Kesit (kurulum) Hobimus, 23:01
Akvaryum Tanıtımı - Akvaryum Gelişimi LionelMehmet10, 22:51
Akvaryum ve Tür Tavsiyesi - Tuzlu Su Kurulumu Tortuga7, 22:49
Deniz Canlıları ve Akvaryumları Tanıtımı - Colombo Aqua Testlab Pro Test Kiti subalik, 22:21
Malzemeler ve Yemler Forumu - 100x45x55 İçin Dış Filtre Tavsiyesi subalik, 22:17
Filtreleme Seçenekleri - Xlpro 230 Mini Dış Filtre 210l/s Cyber_Scout, 21:10
Filtreleme Seçenekleri - Shallow Blackwater Bimaculata AtlasPoyraz, 19:59
Akvaryum Tanıtımı - İlk Bitkili Kurulum Ve Bloory Mary Karides rupee, 18:37
Akvaryum Tanıtımı - Bitkili Akvaryum / Tür Tavsiye Cyber_Scout, 18:22
Bitki Akvaryumları Genel - Halfbeak Platinum- Dermogenys Pusillus Cyber_Scout, 18:17
Akvaryum Tanıtımı - 🧿 En Güzel Fotoğraflarınızı Gösterin KaanE, 18:03
Akvaryum ve Su Altı Fotoğrafçılığı - Toprak Solucanı scorpion26, 17:43
Malzemeler ve Yemler Forumu - Akvaryum ogurcay, 17:31
Yeni Üye Forumu - Akvaryumla Bütünleşmiş Arka Fon Kabusu ogurcay, 17:26
Akvaryum Tasarımı ve Dekorasyonu - 👋 Yeni Gelenler Buradan Merhaba Desin Burakp, 17:09
Yeni Üye Forumu - Powerled Isınma Sorunu FerhatDumann, 16:26
Aydınlatma - Nano Karides Tankı Kurulumu Hakkında Bilgi Gerekli Chief5, 15:08
Yeni Üye Forumu - 30 Litre Akvaryum İçin Filtre Önerisi Aguamentist, 15:04
Yeni Üye Forumu - Arslan Bettamın Yeni Krallığı MCY4, 14:22
Akvaryum Tanıtımı - SKT Geçmiş Gübreler Kullanılır Mı? Goldfish2000, 13:40
Taban ve Gübreleme - Walstad Metodu Bitkili Akvaryum Kurulumu hkn1er, 13:08
Akvaryum Tanıtımı - Bana Yeniden Lepistesi Sevdiren Balık İnci Kefali, 12:09
Canlı Doğuranlar Tanıtımı - Biotopumsu Ahmtkr, 11:48
Akvaryum Tanıtımı - Bettam Tanktan Atlamış Fatih tekin, 10:04
Hastalıklar ve İlaçlar
Arowana Hakkında Herşey
*Makale bana ait veya benim çevirim değildir. Sahibi hakkında bir bilgiye ulaşamadım.İnternette yaptığım araştırmada karşıma çıkmıştı ve kopyalamıştım. İnternetten derleme ve alıntıdır diyebiliriz.Arowanalarla ilgili sitemizde çok fazla bilgi olmadığı için tüm arowana severlerle paylaşmak istedim.
Habitatı ve Anavatanı: Amazon
Beslenme Biçimi: Etçil.
Davranış Biçimi: Agresif
Kendi Türlerine Davranışı: Agresif
Üreme: Ağızda kuluçka yapar, kulaçka süresi 2 aydır.
Sıcaklık: 24-28 C
En Fazla Büyüdüğü Boy: 120cm
Su Sertliği: Yumuşak-Orta
pH: 6,0-6,8
Arowanalar Osteoglossidae familyasına bağlı türleri kapsar. Güney Amerika'da Amazon Nehri, Asya ve Avustralyada yaşayan Arowana türleri vardır. Ayrıca Arapaimidae familyasına bağlı Heterotis niloticus da Afrika Arowanası olarak bilinmektedir.
Arowanalar eski çağlardan bugüne dek pek değişmeden gelmiş balıklardır.
Çok iri bir balıktır. Doğada 100 cm.yi aşabilmektedirler. Akvaryumlarda bu boyutlara ulaşabilmeleri pek mümkün olmamakla birlikte oldukça büyük akvaryumlarda beslenmelidirler.
Arowanalar'ı guruplandırmak gerekirse;
1 - Güney Amerika Arowanası
- Gümüş Arowana (Osteoglossum bicirrhosum)
- Siyah Arowana (Osteoglossum ferreirai)
2 - Asya Arowanası (Scleropages formosus)
Asya Arowanasının çeşitli renk varyasyonları vardır.
- Gold Back Arowana
- Red Tailed Gold Arowana
- Red Arowana
- Green Arowana
3 - Avustralya Arowanası
- Noktalı Arowana (Scleropages leichardti)
- Jardini Arowana (Scleropages jardini)
4 - Afrika Arowanası (Heterotis niloticus)
Arowanalar oldukça pahalı balıklardır ve bazı türleri binlerce dolara alıcı bulabilmektedir.
Arowanaların sevdiği su ısısı 24 - 26 C° dir. Suyun bir kısmının sık sık alınarak taze su ile değiştirilmesi faydalıdır.
Arowanaların insan eli altında üretilmesi mümkün olmakla birlikte çok büyük bir akvaryuma, yeterli bilgiye ve sabıra ihtiyaç vardır. Erkek Arowanalar dişi Arowanalardan "Anal Kuyruklarının" daha uzun olması ile ayrılırlar.
Afrika Arowanası dışında Arapaimidae familyasına bağlı olarak Arapaima gigas da (Pirarucu) bulunmaktadır. Ancak bu tür akvaryumculuk açısından fazla ilgiye haiz değildir. Bunun nedeni de 4 metreyi geçebilen boyudur.
AROWANA EJDERHA BALIĞI
Fosil kayıtları gösteriyor ki bu çok eski ve geniş aileye ait balığın tarihi 35-55 milyon yıl eskilere dayanıyor. Bu gün onları Güney Amerika da Osteoglossum bicirrhosum, O.ferreirai, Arapaima gigas, Afrika da Heterotis niloticus ve Avustralya da S. Formosus, S. Leichardtii ve S. Jardini temsil ediyor.
Bu balık ailesinin kafası sıska ve kemikli olup uzun vücudu mozaik şekilli kanalları olan agır hacimli pullarla kaplıdır. Arka yüzgeçleri yumuşak ve uzun olduğu halde karın yüzgeçleri kısadır. “kemik dil” adını ağzının alt kısmındaki çene kemiklerinden almıştır, dil alt ve üst çenenin birleştiği noktadaki uzunluktadır.
Giriş:
Asya Arowana’sı son 30 yıldaki artan popülaritesi ile balık koleksiyoncularının hobisi haline gelmiştir. Okuduğunuz yazının amacı bu balığın ticaretinin nasıl geliştiğini ve CITES’ ın (Vahşi doğada soyu tükenmekte olan bitki ve hayvan türleri için uluslar arası ticaret anlaşması) listesine en yüksek düzeyde korunması gereken balık olarak nasıl girdiğini açıklamaktır. Son bölümde de biz bu balığın şu andaki durumunu ve ticaretinde ki gelişmeleri göreceğiz.
Kendimi tamamiyle bu balıkların nasıl evcil hayvan endüstrinin bir parçası olduğu ve bu ticaretin CITES anlaşmalarına ve resmi kanunların düzenlemelerine göre ithalatı, ihracatı ve satışının nasıl geliştiğine yoğunlaştırdım. Bu pek fazla açığa çıkarılmamış olan konuyu kütüphane dışındaki kaynaklardan da araştırmak zorundaydım. Edindiğim bilgilerin çoğuna internet vasıtasıyla ulaştım, bu bilgiler yıllarca bu işin ticaretini yapan üreticilerin deneyimleriydi. Aynı zamanda CITES dan tonlarca doküman almamı sağlayan Obdulio Menghi beye çok teşekkür ederim.
Umarım bu yazı insanların akvaryum endüstrisinin arka planında neler olup bittiğinin farkına varmalarını ve meraklısı olarak Asya Arowana!larının ve hatta tüm hayvanların ticaretinin daha faydalı bir şekilde nasıl yapılabileceği konusunda yardımcı olur.
1. Arowana Ticaretinin Geçmişi
A. Ejderha balıkları akvaryum içinde popüler oluyor
Asya Arowana’sının ünü ve çekiciliği ejderha balığı olarak tanınmasından ve gizemli olmasından kaynaklanmaktadır. Her şeyden önce onlar akvaryum ortamında üreyemezler. İri cüsseli bir balık türüdür ve uzunlukları 90 cm ve üzeri olabilir. Bu sebeplerden dolayı Arowana üstün bir balık olarak görülür ve hobiciler için bir çeşit meydan okumadır. Herkesin bu balıkla ilgilenmesi inkar edilemeyecek kadar heyecan vericidir.
Arowana’nın sadece büyüklüğünden kaynaklanan bir güzelliği yoktur aynı zamanda bilinen en parlak renklere sahiptir. Kırmızı, altın kırmızısı, altın sarısı, yeşil ve bu renklerin tonlarından oluşan bir çeşitliliğe sahiptir. Örneğin kırmızısı, biber kırmızısı, ananas kırmızısı gibi farklı tonlara sahiptir fakat biz bunu basit bir kaç kategori ile sınırlandıramayız.
B. Asya Arowana sına talep artıyor
Arowana’ya talep aşırı bir şekilde artmıştı. 1978 den 1992 ye kadarki dönemde sürekli olarak üretim çiftliklerinin sayısının arttığını görmekteyiz. Hem akvaryumcular hem de tedarikçiler bu aşırı talebe cevap veremediler. Bir arowana’nın gelmesiyle satılması aynı anda gerçekleşmekteydi.
Bu periyotta Arowana’nın fiyatı ünüyle paralel olarak beklenmedik bir şekilde artmıştır. İnsanlar bir arowana için binlerce US dolar ödemeye istekliydiler. Bu güne kadarda fiyatlarında bir değişiklik olmamıştır. Kırmızı olanı Filipinler de 1000, Amerikada 4000 US dolara alıcı bulmaktadır. Sarı olan 450, yeşil olan 200 US $ etmektedir. Balık koleksiyoncuları ellerindekileri yüksek fiyatlarla satabileceklerini bildiklerinden daha fazla kar sağlayabilmek için fiyatları aşırı bir şekilde yükselttiler. Onlarla beraber tedarikçiler ve en sonunda akvaryumcularda aynı şeyi yaparak balığın fiyatlarını yükselttiler.
Bu zincirleme gelişen durum hem tedarikçilerin hem de hobicilerin hatasıdır. Her iki tarafta kabahatliydi. İnsanlar da bu balığa sahip olabildikleri sürece ödedikleri bedele aldırmadan satın almaya devam ettiler. Tüm bunlar Arowana’nın sonunu getiren sebepler oldu. Balığın doğal ortamda nesli tükenmeye başlamıştı. Üretildiğinden daha hızlı bir şekilde tüketiliyordu. Sonunda da soyu tükenmekte olan canlılar sınıfına girdiler. İşte tam olarak yaşanan gerçek budur.
2. CITES ın müdahalesi
A. CITES ın geçmişi
Hiç kimse Arowana balığından bahsederken CITES dan söz etmeden duramaz. Tıpkı Hiroshi Maeda nın dediği gibi “ Asya Arowanası CITES anlaşmalarından söz edilmeden tartışılamaz.”
CITES
(Vahşi doğadaki soyu tükenmekte olan bitki ve hayvan türleri için uluslar arası ticaret anlaşması)
farklı devletlerin soyu tükenmekte olan bitki ve hayvanların ticaretini kontrollü bir şekilde yapılmasını sağlamak için yapılmış bir anlaşmadır.
CITES ın başlangıcı doğal dengenin korunması için yapılan 8. uluslararası toplantıyla gerçekleşmişti. Bu toplantıda soyu tükenmekte olan canlıların ticaretinin sınırları çizilmişti. Daha önce tasarlanmış olan pek çok öneri vardı ama bunlar toplantı notlarında yer almadı. Bunlar ancak 1972 de gündeme geldi. Uluslar arası çevreciler toplantısı, hükümetlerin ve resmi kuruluşların tüm güçleriyle doğada bulunan hayvan ve bitkilerin ithalat, ihracat ve taşımacılığı konularında sınırların çizildiği ve bu anlaşmanın adaptasyonunu sağlamak bir fırsat olarak görülmüştür.
Bu anlaşma takip eden yıllarda Washington da askıda kaldı. Sonuçta 72 ülkenin imzasıyla 1 temmuz 1975 te bu anlaşma etkili olmaya başladı.
B. CITES ın listesinde Asya Arowanası (Scleropages Formosus) 1. sınıf statüsünde
CITES ın amacı, soyu tükenmekte olan canlıların uluslararası platformda aşırı bir şekilde ticaretinin yapılmasını engellemektir. Dengeli bir tüketimin uzun vadede daha faydalı olacağı görüşülmüştür. CITES doğadaki bitki ve hayvanları 3 gruba ayırmıştır. 1. sınıfta nesli tükenme sınırında olan bitki ve hayvanlar. 2. sınıfta dikkat edilmesi gereken ve doğada bol miktarda bulunmayan bitki ve hayvanlar. 3. sınıfta da doğal ortamda bol sayıda olan bitki ve hayvanlar yer almaktadır. Asya Arowana’sı CITES ın listesinde doğal ortamda sayıları hızla azaldığı için 1. sınıfında en yüksek düzeyde korunması gereken balık olarak yer almaktadır. Bundan ötürü Amerika da bu balıkla ilgili mevcut yasaları çiğneyenlere 20.000 dolar para cezası ve 5 yıla kadar hapis cezası verilmektedir. Onun özel statüsünden ötürü ticareti yasaklanmıştır.
C. CITES üretim çiftliklerinin sınırlı sayıda tutulmasının önemi konusunda anlaşmaya vardı.
1989 da 7. Rosanne gözden geçirme kongresinde Endenezya’dan sınırlı sayıda balık üretim çiftliği ithalatına izin verilmiştir. Asya Arawona’sının appendix I listesinde olmasına rağmen daha sonra Arowana üretiminin daha ekonomik yollarının olduğu farkına varılmıştı. Bu çizgide CITES tüm appendix I listesindeki hayvanların korunması için üretim operasyonunun uygulanması gereken bir yol olduğuna kanaat getirmiştir.
Bu yüzden Arowana’nın yeniden kendi yurdundan diğer ülkelere ihraç edilmesine izin verilmiştir. Endonezya’ dan ihraç edilen bu balıkların sayısı tarihlerine göre şöyledir: 1990’da 1250 adet, 1991’de 1500 adet, 1992’de 2500 adet. Bu sayı her geçen yıl artmaktadır ve bugün CITES’ in 16 kayıtlı çiftliğinde Scleropages Formosus ticari amaçla üretilmektedir.
3.Günümüzde Arowana
A.Balık Çiftliklerine bir bakış,
Bugünlerde CITES’ın onayladığı balık çiftliklerinde üretilen Arowana’ nın ticareti bir kez daha hukuki bir hal almıştır. Bu balık çiftlikleri Endonezya, Malezya ve Singapur’un doğal ortamlarında yayılmış durumdadır. CITES’ın sertifikalı balık çiftliğine kabul edilmek uzun ve sıkıcı bir süreçtir. Üretim operasyonları önce yetkili yöneticiler tarafından uygun bulunmakta daha sonra da bilim adamları tarafından onaylanmaktadır. Bu üretim operasyonları öncelikle egzotik türler için kurulmuştu. Eko sistemdeki doğal türlerin üzerindeki herhangi bir negatif etkiyi önlemek için ekolojik risk çalışması yapılmıştır. Tüm bunlar yapıldıktan sonra üreticiler gerekli stoklara ulaşmışlar ve bu işten fayda sağlamaya başlamışlardır.
Akvaryum için kullanılan balıklar artık doğal ortamlardan değil balık çiftliklerinden elde ediliyordu ve marketlerde satılabilmesi için belli bir yaşta olması gerekiyordu. Bu balıkları tanıma ve takip amacıyla bir çeşit mikroçip ile fişlemişlerdi. Müşteri balık çiftliklerinden mikroçipli bir balık satın aldığında beraberinde balığa ait hem bir sertifikaya hem de bir kimliğe sahip oluyordu.
Singapur’da bazı Panda Aquatics ve Dragonfish Industry gibi bazı çok bilinen balık çiftliklerinde yüksek kalitede Arowana’lar üretilmektedir.
C. Kanunsuz hareketler:
Balığın yok olma sürecinden bugünlere gelmesinde uzun bir süreç geçmiş olsa da bu konuda kayıtlarda olmayan pek çok kanunsuz iş yapılmıştır. CITES’ın en iyisine ulaşabilmek için uyguladığı üretim programları çok meşakkatliydi insanlar doğal kaynaklardan kendilerince faydalanarak bu işten maksimum kar etmeyi amaçladılar. Bazı üreticiler büyük çukurlar açıp balıkları onların içine attılar ve balıklar kendilerine ait olmayan ortamlarda beslenip büyüyerek farklı bir melez tür haline geldiler.
Melezler hastalığa eğilimli ve doğuştan bazı kusurlara sahiptiler. Bu doğumlar sonucunda Arowana’lar genetik olarak değişmeye ve kötü genlerini gelecek nesillere taşımaya başlamışlardı. Tabii ki sorumluluk sahibi olmayan üreticiler kalitenin düşmesine aldırmıyorlar sadece sayılarla ilgileniyorlardı. Üreticiler bu melez Arowana’lardan yalnızca kırmızı, altın rengi ve yeşil olanları pazarlıyorlar ve müşterilerde farkında olmadan kazıklanıyorlardı.
Bugünlerde yaşanan en büyük sorun bazı üreticilerin doğal ortamdaki Arowana’ları yakalayıp onları CITES’ ın kayıtlı balığıymış gibi fişlemesinden kaynaklanmaktadır. Bu üreticiler yüzünden hormonal bir tehlikede yaşanmaktadır. Eğer balık çok kırmızı bir renge sahip değilse satılırken daha fazla para etsin diye balığa çeşitli hormonlu yiyecekler vererek rengini değiştirmişlerdir. Balık kalitesindeki düşüş hem satıcı hem de alıcıların kabahatiydi. Satıcılar balıkları daha ucuza satmaya başlamışlardı fakat müşteriler satın aldıkları balıkların hormonlu melez balıklar olup olmadığını bilmediklerinden sıkıntılıydılar.
Singapur’daki balık çiftliklerinin en iyilerinden Panda Aquatics’den
Alex Chang “ Biz Singapur’da bu balığın imajını dünya ticaretinde önemli bir yer tutması için korumaya çalışıyoruz.Fakat satıcılar kendilerini her gün biraz daha öldürüyor.”
C.Evinizdeki akvaryumda Arowana ;
Tabii ki Arowana’lar için son durak evindeki akvaryumunda balık besleyenlerdir. Burada sahibinin ilgi ve alakasıyla hayatının geri kalanını geçirir, iyi bir şekilde bakılırsa 25 yaşına kadar yaşar. Dahası akvaryumcular Arowana’ları kendileri üretmek ister ve bu cesur bir davranıştır. Akvaryumcuların Arowana üretmesinin pek çok faydaları vardır. Öncelikle bu yolla mevcut üreme metodlarına yenileri eklenir. İkinci olarak Arowana’ların hayata kalmalarını ve devamını sağlar. Ve türünün devamını sağlar. Üçüncü olarak daha fazla kişinin bu balığı üretmesi mevcut pazardaki yüksek fiyatları aşağıya çekecektir. Dördüncüsü Arowana’lara daha kolay sahip olabilinecektir.
Tabi bu durumun yukarıda saydığım avantajlarının yanında daha önce bahsettiğim gibi pek çok dezavantajı da vardır. Akvaryumcular da bu balıkları üretirken genetik kodlarında değişikliğe neden olabilirler ve daha kalitesiz balıkların oluşmasına sebebiyet verebilirler.
Sonuç olarak:
Sadece Arowana’lar değil tüm egzotik hayvanların ticareti konusunda tartışmalar devam eder gider. Bu yazının amacı herhangi bir tarafta saf tutmak değildir. Sadece bazı ortaya çıkmamış bilgileri siz okuyucular ile paylaşmaktır.
Tüm kaynaklarıma rağmen benim çalışmalarımın da sınırları vardır.
İlk olarak ve bence en önemlisi hukuksal olarak bu balığın ticaretinin nasıl yapıldığını ortaya çıkardık. Ondan sonra da bu balığın yakalanması, fişlenmesi ve garantili bir şekilde satılacakları akvaryumculara nasıl ulaştırıldıkları konuları geliyor. Tüm bunlar incelemeye değer ve üzerinde durulması gereken konulardır.
ORİJİNALİTE
Arowana’lar Güney Amerika da ki nehirlerden, Güney Asya’nın Güneydoğusu, Afrika ve Avustralya dan gelmişlerdir.
Asya’nın Güneydoğusunda kırmızı, altın rengi ve yeşil arowana’lar , gümüş, siyah ve kar arowana’ları da Güney Amerika da yaygındır.
Asya arowana’sı dünyadaki en ünlü ve pahalı arowana’dır. Normalde kırmızı, altın rengi , yada yeşil veya Asya arowana’sının iki türünün karışımı şeklindedirler. Sarı kuyruklu ve yeşil arowana hariç diğer bütün arowanalar nesilleri tükenmekte olduğu için koruma altına alınmışlardır.
Bazen Maleyan Bonytongue olarak adlandırılan bir tür arowana Malezya da bulunmuştur. Altın rengi pullara sahiptir. Gençken 4 dizi halinde altın rengi pullara ve pembeleşmiş karına sahiptir. Balık büyüdüğünde 4 dizi halinde bulunan altın rengi pullar 5 dizi olarak çoğalır ve pembe renk yok olur. Pulların renkleri altın, gümüş yada mavi olabilir.
Mavi renk nadir görülür. Pullar ufacık altın rengi çizgilere ayrılır ve mavi renk ana renk olarak görülür. Arka kısımda bulunan altın rengi arowana’nın alıcıları için çok etkileyici olduğundan e pahalı olanıdır.
Kırmızı arowana’lar Endonezya’da Kalimantan ve Sumatra da bulunmuştur. Kırmızı arowana’lar 1.sınıf kırmızı ve 2.sınıf kırmızı olarak iki değişik türe ayrılır.
1.Sınıf kırmızılar, sarıdan turuncuya, turuncudan kırmızıya,kırmızıdan kan kırmızısına ve kan kırmızısından biber kırmızsına kadar bir çok değişik renk sıralarına sahiptir. Donuk kırmızı çok talep gördüğünden çok pahalıya satılır. Balık gençken 1. sınıf kırmızı ile 2.sınıf kırmızı arasındaki farkı anlamak zordur.
1.sınıf genç kırmızıların kuyruğu ve yüzgeçleri donuk kırmızı, pulları parlak atlın rengi , başlangıç kısmı da hafif yeşildir. 2.genç sınıf kırmızıların yüzgeçleri turuncu fakat pullarının rengi beyazımsı gümüş olmakla beraber çok belirgin değildir. 1.sınıf kırmızı balık büyüdüğü zaman yüzgeçleri kırmızı renkte kalır fakat solungaç ve pulların renkleri değişir. Rengin çeşidi hangi tarz (1. sınıf kırmızı) balığa sahip olduğunuza göre değişir.
2. sınıf kırmızı sadece turuncu ve pembe renkte yüzgeçlere sahiptir. Pullarının ve solungaçlarının renkleri sadece pembe ve turuncu olarak gelişir.
Endonezya da Pekanbaru da bulunan balığın pulları mor parlak renkle beraber bakır –altın rengidir. Balığın arka tarafı koyu renk gri kahveden siyah a doğru renkler sıralı. Kuyruğunda renkler 1/3 i 2/3 si bölünmüş.
1/3 i kuyruğun üst bölümü koyu renk, 2/3 si kuyruğun alt bölümü de morlu kırmızı ve kahveli siyah tonlarında. Sırtındaki yüzgeç in ve anüs kenarındaki yüzgeç in rengi de kuyruktaki 1/3 ve 2/3 kısımlarındaki rengi takip etmekte.
Avustralya arowana’sı oldukça güzel olmakla beraber Asya arowana’sına benzer. Avustralya arowana’sının pulları daha sık ve küçüktür ayrıca üzerlerinde kırmızı noktalar vardır. Asya arowana’sının pulları 5, Avustralya arowana’sının pulları 7 tabakadan oluşur.
Renkler bakır altından altın rengine doğru sıralanmıştır. Pearl arowana’sıda renkli pullara sahiptir ayrıca kuyruğu ufak altın rengi noktalarla birlikte siyah renktedir. Arowana’yı su yüzünde yutkunurken görmek normaldir.
Avustralya arowana’larını diğerlerinden daha sinirli oldukları bilinir ayrınca koruma altıda bulunmamaktadırlar.
Boyu: Maksimum boyu yaklasık 90 cm ısısı ıse 23 – 26 C Dağılım:Avustralya da yaygındır.
Avustralya benekli arowana neredeyse yüzgeçler ve kuyruk renginin koyu olması dışında aynıdır. Pulları kavis şeklindeki beneklerin yerine yuvarlak beneklere sahiptir. Ufak kırmızı benekler pulların üzerindedir. Bu tür de koruma altına alınmamıştır.
Bilimsel adı: Scleropages leichardti, boyu:Maksimum 92-93 cm ısısı:23-26 C
Avustralya kırmızı arowana çok nadir bulunur (en az Singapur da) ve çok güzeldir.Pulları ve yüzgeçleri kırmızılı-kahveli çok güzel altın rengi beneklerle birlikte. Yaygın olmayan diğer bir çeşit ise Gold Pear arowana’dır normal Avustralya arowana’sın dan daha sarılı ve altın rengidir.
Güney Amerika dan gelen Gümüş arowana Siyah arowana ile aynı kırmızı kuyruk şekline sahiptir.Pulları ve yüzgeçleri gümüştür.Koruma altına alınmamıştır.Ayrıca Güney Amerika da Kırmızı kuyruklu gümüş arowana da bulunmaktadır.
Bilimsel adı: Osteoglossum Bicirhosum
Boyu: 92-93 cm ısısı: 24 – 30 C
Yaygın olduğu yerler:Guyana, Orinoco, Amazon Basin
Gümüş arowana çoğu akvaryumda rahatta bulabileceğiniz yaygın bir türdür.
Osteogloosum ailesine bağlı olarak ilk bilinendir. Siyah arowanaya benzer ,aynı uzunlukta ve şekilde kırmızı kuyruğu vardır fakat gümüş arowananın kuyruğunun tamamı gümüş rektedir. Gümüş arowana 105-110 cm e kadar büyüyebilir buda arowanalar içinde en uzun olanıdır. Koruma altında değillerdir çok kolay satın alabilirsiniz. Gümüş arowana’nın çok iştahlı olduğu söylenmektedir.
Siyah Arowana: Güney Amerika dan gelen Siyah Arowana Gümüş Arowananın ki gibi aynı türde kırmızı kuyruğa sahiptir. Siyah Arowana gençken pulları ve yüzgeçleri siyah ve beyazlatıcı çizgilerle kaplıdır fakat olgunlaşırlarken Siyah Arowana bu rengi kaybederek grileşir. Siyah Arowana yaklaşık 95 cm e kadar büyüyebilir. Koruma altına alınmamıştır.
Bilimsel adı: Osteoglossum Ferrerai Boyu:Maksimum 90 cm. Isısı: 23-29C
Yaygın olduğu yerler:Güney Amerika (Negro Nehri)
Siyah Arowana büyük boyuta ulaşır ve akvaryum en az 100 galon olmalıdır. Siyah arowana’nın Gümüş arowana da çok daha yavaş geliştiği söylenir. Yumurtalar çok narin olduğu için yumurta keselerinin cok fazla bağlı kalmaması önemlidir. Bütün arowana’lar gibi siyah arowana da cırcır böcekleri, küçük balılar ve küçük karideslerle beslenir.
Afrika Arowana’sı diğer arowana’lardan daha çirkin olduğu için insanlar tarafından pek tutulmaz.
ÇEŞİTLİ TÜRLER
Osteoglossum-Ferreirai
Scleropages ile Osteoglossum cinsleri arasındaki temel fark Osteoglossumların yüzgeçlerinin ve sırtlarının daha uzun olamsıdır,
Ayrıca yanlardaki pulların sayıları 32-35 öncekiler , 21-25 sonrakiler.
Asya Arowanası normalden çok daha büyük pullara sahip bir balıktır.
Burada dikkat edilmesi gereken nokta bütün Scleropages ların CITES koruması altında olmamasıdır.Sadece dört değişik renkte Arowana asyada koruma altına alınmıştır.
Asya Arowanası:
Asya Arowana’sı veya bilinen adıyla ejderha balığı, muhteşem popülarite değeri ve harika görünüşünden dolayı akvaryum dünyasının kralı olarak tanınırlar. Eşsiz vücudu, geniş ağzı ve gizemli bir balık olması Asya Arowana’larını üreticiler için çok özel yapmaktadır. Sizin de bildiğiniz gibi ejderha balığı Çinliler için şans, zenginlik ve gücü temsil eder.
Asya Arowana’ları renklerine göre doğada 4 ayrı yerde bulunurlar. Batı Malezya’da Cross Back Golden, Endonezya’daki Batı Kalimantan’da Süper Kırmızılar, Endonezya Pekanbaru’da Red Tail Golden ve Malezya’daki nehirlerde , Endonezya , Myanmar ve Tayland’da yeşil Arowana’lar bulunmaktadır. Popülaritesinden ve çok istenmesinden dolayı bu balıklar aşırı biçimde avlanmakta ve doğal ortamdaki sayıları gittikçe azalmaktadır
Bu durum özellikle Malezya’da ki altın ve kırmızı Arowana’lar için geçerlidir. Neyse ki Arowana’lar artık CITES tarafından koruma altına alınmıştır.
Şu anda bile Asya Arowana’sının ticareti Amerika ve Tayvan’da yasaktır. Altın Arowana’sının bilinen pek çok ismi vardır; Cross Back Golden, Pahang Gold, Malayan Bonytongue, Bukit Merah Blue, Taiping Golden ve Malaysian Gold. Bu balıklar olgunlaştıklarında baştan sona tamamen altın rengine sahip olurlar. Cross Back Arowana’sı Malezya’nın pek çok yerinde bulanabilirler , göreceli olarak bulunması zor ve talebi çok olduğundan kendisi pazardaki en pahalı arowana türüdür. Nadir olarak bulundukları gibi yumurtladıkları zamanda az sayıda yavru meydana getirirler. Şu anda yalnızca Malezya ve Singapurda’ ki çiftliklerde Malezya’nın Altın Arowana’sı üretilmektedir.
Cross Back Golden Arawona’lar daha sonra mavi, mor, altın rengi, yeşil ve gümüş renkli olmak üzere sınıflara ayrılmıştır. Mavi ve mor arowana’lar birbirine karıştırılabilir, bunun sebebi mavi gözüken rengin balığa bir başka açıdan bakıldığında aniden mor renge dönmesidir. Altın rengi arowana’sının renkleri çok çarpıcıdır ve 24 ayar altın rengini andırır. Bir akvaryumun içinde iki Altın Arowana’sının o sakin yumuşak hareketlerle yüzdüklerini görürseniz içinizi bir rahatlık kaplar ve görüntüyü akvaryumun kralları içeride şeklinde yorumlarsınız.
Cross Back’ lar artık eskisi kadar orijinal değildir ve bir takım çeşitlilikler göstermektedir. Bu çeşitlilik yıllar geçtikçe Platin Beyaz Altın Arowana’sı ve değerli Altın Mavi Arowana’sı gibi balıkların oluşmasına neden olmuştur. Bu iki balık da çok nadir bulunduğundan Japonya’da çok aranan balıklardır. Orijini Malezya Çiftlikleri olan bu dünyanın yüksek kaliteli balıklarının ihracatı için gerekli teşkilat kurulmuştur.
Kırmızı Arowanaların orijini Endonezya’nın Batı Kalimantan bölgesidir. Süper Kırmızılar ( Biber ve Kan Kırmızısı ) ise çok ünlü olan Kapuas Nehri ve Sentarum Gölünde yetiştirilmektedir. Asya Arowana’ları arasında uğurlu renkleri ve altın arawona’lara kıyasla uygun fiyatları yüzünden daha popülerdirler. Kırmızı rengin balığın tüm vücudunu kaplayabilmesi için belli bir yaşa gelmesi gerekiyor. Kırmızı Arowana’ların üreticiler tarafından tercih edilmesinin sebebi yüksek gelir elde etmeleri ve eğer balık “ süper kırmızı ’’ statüsüne yükselirse daha çok gelir sağlamalarıdır.
Temelde 4 değişik farklı kırmızı Arowana vardır.
Kan Kırmızısı,
Biber Kırmızısı,
Turuncu Kırmızı ve Altın Kırmızısıdır.
Bu renklere sahip balıklara grup olarak “ Süper Kırmızı ’’ yada “ Birinci Sınıf Kırmızı ’’ denilmektedir. Süper Kırmızı daha çok kan kırmızısı ve biber kırmızısı olanlar için kullanılır, çünkü diğer ikisinde onlar kadar kaliteli ve üstün özellikler görülmez. Fakat yıllar geçtikçe süper kırmızı terimi her 4 ton için de kullanılmaya başlanmıştır.
Biber kırmızısı ve kırmızısı Arowana’ların anavatanı Endonezya da batı Kalimantan bölgesinde ünlü Kapuas nehri ve Sentarum gölüdür. Sentarum gölü birbirine bağlı pek çok küçük gölcükten oluşmaktadır ve sonunda da Kapuas nehri ile birleşirler. Bu sular Peat Ormanı’nın içinde yer almaktadır ve orman bu tarih öncesi balıklara çok ilkel bir ortam sağlar.
Bu doğal ortamın içinde barındırdığı mineraller ve yiyecek kaynaklarının bolluğu asya arowana’larının renkleri üzerinde çok olumlu etki yaratmıştır. Kırmızı arowana’ların vücut ve kafa yapıları kırmızı renklerinin tonlarıyla birbirinden az çok farklılıklar gösterir. Bu görünüşteki farklılıklar yüzünden Endonezya’ daki ilk satıcılar onları kırmızıdaki yoğunluğa göre kan kırmızısı ve biber kırmızısı olarak iki farklı gruba ayırmışlardır. Kan kırmızısı ve biber kırmızısı Arowana’ların hacimleri de birbirinden farklıydı. Biber kırmızısı olanlar geniş bir gövdeye, kan kırmızısı olanlar ince ve uzun bir gövdeye sahiptirler. Biber renkli olanı vücudunun iriliği, kaşık şekli kafa yapısı, yoğun kırmızı rengi onu daha gösterişli, güçlü, dengeli ve başarılı bir görünüşe sahip yapıyordu.
Biber renklinin iri kırmızı renkli gözleri ve elmas şeklinde bir kuyruk yapısına olmasına karşın kan kırmızı renkli olanının beyaz ve küçük gözleri, beyaz yelpaze şeklinde bir kuyruğu vardır. Biber renkli olanların çeneleri alçaktır ve gözleri o kadar büyüktür ki bazen göz kenarları kafasının en tepesine kadar ulaşabilir. Diğer yandan kan renkli olanlar da küçük gözleri ve geniş kuyruklarıyla basit bir güzelliğe sahiptirler. Bu farklı özellikler balıklar çok gençken bile fark edilebilmektedir.
Yukarıda saydığımız farklılıklara rağmen biber kırmızısı ve kan kırmızısı olanlar kırmızı Arowana’lar içinde daha göz alıcı olduklarından akvaryumcular içinde bunlar daha makbul olanlarıdır. Genel olarak süper kırmızı sınıfının keskin görünüşlü bir yüzü, ağız kısmında noktaları vardır. İyi bir süper kırmızı sahibi olabilmek için sertifikalı olarak satın alabileceğiniz yetkili çiftliklere baş vurmanız önerilir.
Kırmızı rengin oluşumu da biber ve kan kırmızısı arowana’lar da farklılık gösterir. Kan kırmızısı olanlar tam olarak renklerine diğerlerine göre 1-2 yıl daha evvel ulaşırlar. Fakat renklerine ulaşana kadar ki geçirdiği devreler her iki balıkta da aynıdır. Turuncu renk pek çok kırmızı arowana için bir ara dönemdir, bununla beraber normal gelişimini izlemeyen ve 8 yıl soluk bir renkle yaşadıktan sonra 1 ay gibi kısa bir zamanda sahiplerini de şok ederek tamamıyla kırmızı bir renge dönüşenler de vardır.
En iyi kırmızı Arowana’lardan bir tanesi de mor kırmızı olanlardır. Bu tür sadece batı Malezya da ki Pahang çiftliklerinde üretilir. Genç yaşlarında dahi fark edilecek koyu kırmızı hatlara sahiptirler, merkez kısmı da mor renkten meydana gelmişlerdir. Balık büyüdükçe kırmızı pulları mor renge dönüşmeye başlar.
Mor kırmızı ender bulunduğundan pahalı bir balıktır.
Turuncu kırmızı türü çok genel olarak üretilir ve kırmızıya tamamiyle dönüşmez.
Chihiros
Satılan Malzeme(ler): Chihiros wrgb ll 60cm
Askı standı, aparatı ve gölgelik tam set(mesaj atınız)
Adet Fiyatı: 15000
Toplu Alım Fiyatı:
Adedi:
İrtibat Bilgileri: 05433116832
Nakliye ile İlgili Ek Bilgiler: Bursa içi elden teslim gölgeliğin bir aynası kırık ama kullanılabilir durumda iki parçaya ayrıldı kullanıma engel değil
Diğer Ek Bilgiler:
Fotoğraf:
4a Konsept Tanıtım
Ölçüler: 4 adet 30x30x30 nano tank
Canlı Türleri: Neolamprolus Similis, Rasbora, Cardinal Neon Tetra, Iriatherina Werneri
Bitki Türleri: Zemin bitkisi pellia moss, su üstü bitkisi amazon frogbit , orta bölüm rizomlu bitki anubias nana petite
Tankın Yaşı: 0
Filtrasyon ve Işıklandırma: Tetra APS 100 ile beslenen 4 adet Xin You pipo filtre , Aqualed Meta Plant Full Spectrum 120-130cm , Hydor Led Spotlar
Tasarım ve Dekorasyon: 1. Tank kalsiyum karbonatlı beyaz kum zemin bol kabuklu Tanganyika habitat denemesi 2. Tank Sanzon Iwagumi tarzında siyah bazalt kum püskürük kayaçlarla Asya habitatı tadında bir çalışma (Asyaya özgü bir moss türüyle Pellia moss) 3. Tank Black Water uygulaması, zemin lav kırığı, catappa yaprakları, kızıl ağaç kozalakları , frodo stone ve ribbed wood köklerle bir Güney Amerika habitat denemesi (G.Amerikaya özgü su üstü Amazon frogbit bitkisiyle) 4. Tank Kuzey Avustralya ve Yeni Gine habitatına benzer bir ortamda sarı su oluşturulması torf destekli hafif asidik bir ortam (Anubias Nana Petite)
Herkese Selamlar,
Uzun zamandır aklımda olan ve üzerinde çalıştığım bir projeye 4A Konsept adını verdim. 4 Kıtayı (Afrika, Asya, Amerika, Avustralya) simgeleyen 4 farklı tatlı su balık ailesine (grubuna) ithafen bunları 4 nano tankta beslemeyi düşünüyorum. Afrika'yı temsilen Ciklet grubundan N.Lamprologus Similis, Asya'yı temsilen Sazansıgiller ailesinden Rasbora, Amerika'yı temsilen Tetra grubundan Cardinal Neon Tetra ve Avustralya'yı temsilen Gökkuşakları ailesinden Iriatherina Werneri.
Bu aşamada dün itibarıyla ilgili habitatların su kimyalarını düzenlemekle işe başladım. Bugün ise 2 hafta sürecek olan bakteri kültürü aşılamasına start verdim. 2 hafta boyunca bakteri kültürü şarj edeceğim ve fakat ghost feeding yerine bakto feeder bir ürünle bu kültürü beslemeyi planlıyorum.
2 hafta sonunda 40 litrelik lepistes kolonimden her tanka birer adet sağlıklı erkek lepistesi bu tanklara alıştırarak şarj edeceğim (deniz akvaryumlarına siyah moli eklenmesi mantığıyla). Bu sayede azot döngüsünü başlatıp 2 hafta gibi bir süreçte en azından amonyak ve nitriti sıfırlamak ve nitratı kabul edilebilir seviyelere taşımak istiyorum.
İlk bitkili tank denemelerim olan 3 nano tankta ise low-tech bitkileri 6-8 saat günlük aydınlatmadan sonra 7-10 günlük bir gözlem sürecinin ardından sıvı gübre ve sıvı karbonla desteklemeyi düşünüyorum.
Aşağıda tanklarımın görüntüsünü, kullandığım/kullanacağım kimyasallar ve yemlerin resimlerini sizlerle paylaşıyorum. Umarım 1 ay kadar bir sürecin ardından aradığım istediğim balıkları bulabilirim.
Dileyen hobici arkadaşlar değerli görüş ve tecrübelerini benimle burada paylaşabilir. Herkese keyifli hobiler dilerim.
[IMG]https://foto.akvaryum.com/fotolar/240492/250820241959451.jpg[/IMG]
[IMG]https://foto.akvaryum.com/fotolar/240492/250820242001101.jpg[/IMG]
[IMG]https://foto.akvaryum.com/fotolar/240492/250820242001551.jpg[/IMG]
[IMG]https://foto.akvaryum.com/fotolar/240492/250820242002441.jpg[/IMG]
[IMG]https://foto.akvaryum.com/fotolar/240492/250820242003241.jpg[/IMG]
[IMG]https://foto.akvaryum.com/fotolar/240492/250820242003511.jpg[/IMG][EDIT]Orhan76,2025-01-24 15:42:39[/EDIT]
03 Şubat 2026 00:05
Tankımda bir iç filtre bir dış filtre ve hava motoru aktif çalışmakta. Tankım net 130 litre civarında yardımlarınızı bekliyorum