Herkese merhaba,
Akvaryum hobisine başladığım 1989 yılından beri hayranlık duyduğüm bir balık türüdür beta. Şu anda evimdeki üç tankımdan 50L. hacminde olanında bir erkek beta, 8 adet tasbora bulunmaktadır. Şu anda diğer iki tankimda discus ve apistogramma beslememe rağmen beta beslemediğimde hep bir eksiklik hissetmişimdir.
Acemilik dönemlerimde betanın kavanozlarda ya da bir canli için en kötü yaşam koşullarıni oluşturan beta kapları denilen berbat ortamlarda tecrit edilmesinin sebeplerini sorgulamıştım. Akvaryumcular, bu balığın saldirgan olduğu için tek beslenmesi gerektiğini söylerlerdi. Bu yanıt Beni tatmin etmemişti. Doğada da bu balık beta kabında yaşamıyordu ya.[:D][8)] İlla ayni ortamda yaşadığı balıklar ve canlılar vardi.
Araştırmalarımi bu doğrultuda derinleştirip çeşitli akvaryum kurulumları yaparak betayı olabildiğince doğal ortamda ayni ya da yakın ekosistem canlıları ile besledim. Aşağida beta tank koşullari ile ilgili araştırmalarım ve büyük oranda deneyimlerimden oluşan bilgiler sunacağım:
Beta Akvaryum Ortamı:
Beta ile diğer türlerin bir arada bakılacağı akvaryumun boyutu en az 40L. olmalıdır. Akvaryum, bitkiler, mangrov kökleri, hindistan cevizi kabukları ile oluşturulmuş saklanma alanları içermelidir. Sıcaklık 24°C'de sabitlenmelidir. Su dış filtre ile iyi süzülmeli, dış filtrenin su girişi akıntıyı azaltacak şekilde konumlandırılmalı, akıntıyı azaltmak için gerekirse kaz boynu vb... filtre aparatları kullanılmalıdır. Dış filtrenin içerisinde substrat pro ve biyolojik sünger bulunmalı ve üç ayda bir filtre temizliği yapılmalıdir. Canlı yükü fazla olmayacaksa bu sisteme alternatif olarak substrat pro ile doldurulmuş şelale filtre de kullanılabilir. Beta, yüksek kalitede su koşullarını hak eden asil bir balıktır. Haftada bir %25 su değişimi ihmal edilmemelidir.
Uygun Bitki Türleri:
Kriptokorin (Cryptocoryne)
Çınar ve zeytin gibi Hygrophylla türleri
Limnophylla
Java eğreltisi (Microsorum) türleri
Java yosunu (Taxiphyllum) türleri
Yosun topu (Cladophora)
Rotala türleri
Ceratophyllum türleri
Salvinia cinsi su üstü bitkileri gibi Asya kökenli bitki türleri uygundur.
Ayrıca kozmopolit olan nilüfer (Nymphea ve Nuohar) türleri de beslenebilir.
Beta Beslenme Diyeti:
Diğer türler ile yem rekabetine girecek olan betamızın kondüsyon kaybetmemesi için kaliteli bir diyete ihtiyacı vardır. Aşağıda belirtilen yemleri dönüşümlü olarak iş günleri sabah - akşam iki öğün; tatil günleri üç öğün olarak kullanıyorum ve memnunum: NLS Discus, NLS Thera A+, başka bir markanın discus yemi, pul yem, renklendirici pul yem, bitkisel pul yem, kurutulmuş kankurdu, kurutulmuş su piresi, kurutulmuş karides (Gammarus), kurutulmuş kurt, konserve (jel) yem, dondurulmuş yem (Konserve ve dondurulmuş yemlerde Artemia, Daphnia, Cyclops, Kril, Mysis gibi kabukluların yemlerini tercih ediyorum. Özellikle Artemia with spirulina and garlic favori yemim. İç parazit riskinden dolayı, kankurdu dahil olmak üzere tüm kurt türleri benim için en son seçenek). Ayrıca kullanmasam da Atison's Betta yemi için de olumlu duyumlarım var.
Beta Tank Arkadaşları:
Öncelikle şunu belirteyim ki 40L. altındaki hacimlerde betanın yanına konulacak canlılar, orta derecede saldırgan bir tür olan ve her bireyinin karakteri kendine has olan beta tarafindan sık sık taciz edilecektir. Bu durumun tersi de olasıdir.
Beta, yanına konulan balık hakkında betanın vücut dili, zaten mesaj veriyor: Yanına konulan balığı görünce solungaç ve yüzgeçlerini kabartan beta, iki mesajdan birini vermektedir: Ya ben bu balığa karşı dominant / predatörüm (Bu balığa zarar veririm) ya da bu balık benim için tehdit oluşturuyor (Bana zarar verebilir).
Bu açıklamalardan sonra çoğunu kendi deneyimlerimden oluşan bilgilerin oluşturduğü betanın tank arkadaşı olacak en uygun balıklara geçelim:
Rasbora Türleri:
Trigonostigma, Rasbora, Boraras, Sundadanio, Microdevario, Microrasbora, Sawbwa, Rasboroides cinslerine ait türleri içeren bu balık grubu, betanın doğal ortamı olan Mekong Havzası'nın sığ su kıyıları, taşkın göletleri gibi ekosistemlerde Betta türleri ile birlikte doğal ortamlarında birlikte yaşamaktadırlar. En saygı duyduğüm sürü balıklarıdır. Güzel renklerinin yanında balıkların kuyruk ya da yüzgeçlerini didiklemeyen, 8 adet ve üstü adetlerde gerçek sürü davranışı gösteren ve tek uğraşları sürü içı hiyerarşi olan (Sürü içi hiyerarşi belirlenirken yalnızca kendi aralarında zararsız gövde gösterileri yaparlar. Birbirlerine zarar vermeden etraflarında dönmelerini ve titrek çiftleşme danslarinı izlemek çok keyiflidir) kendi hallerinde yaşayan sürü balıklarıdır. Betta ile birlikte 40L. ve üzerinde hacimlerde sorunsuzca yaşayabilirler.
Ben, Rasbora (Trigonostigma heteromorpha), ateş ışığı rasbora (Trigonostigma hengeli) ve makas kuyruk rasbora (Rasbora trilineata) türleri ile betayı 50L., 75L. ve 125L. hacimlerde sıkıntısız şekilde yaşattım.
Halen de 50L. tankımfa 5 adet rasbora, 2 adet ateş ışığı tasbora ve bir adet makas kuyruk rasbora 1 adet erkek beta ile sıkıntısız olarak yaşamaktadır.
Bu balıklar eski kurulumlarımdan elimde kalan balıklardan olduğundan sayıları bu şekildedir. Ancak bu üç farklı türden oluşan toplam 8 adetlik rasbora grubu tek bir sürü olarak davranmaktadır.
Parıldayan Gurami (Trichopsis) Türleri:
Türkiye'de verdiği bir konferansın içinde ve arasında beta habitatı konusunda sohbet etme fırsatı bulduğum Sn. Heiko Bleher, Betta türlerinin Güneydoğu Asya'daki sığ sularda Rasbora ve Trichopsis türleri ile birlikte yaşadığinı belirtmişti.
Parıldayan guramiler, 6 - 7cm. boyları, büyüdükçe daha ortaya çıkan ve inci gibi parıldayan renkleri ile çok keyifli canlılar. Ayrıca birbirlerine kur yaparken ve dominantlık mücadelelerinde çıkardıkları kapı vurulmasına benzeyen ve sıklığı değişkenlik gösteren tok ve kısa şekilde "tak" sesleriyle iletişim kuruyorlar. Akvaryumun bulunduğü odada, bu sesi net bir şekilde duyabiliyorsunuz. Yalnız küçük ve masum görüntülü parıldayan guramiler, kontraktil ağız yapılarıyla etkili mikropredatörler. Bir tanesi gözlerimin önünde yetişkin kiraz karidesimi yemişti.
Parıldayan Gurami (Trichopsis vittata) türünden bir erkek iki dişı balığı 8 adet rasbora ve erkek beta ile birlikte 50L. akvaryumda besledim. İlk alti ay, dominantlık erkek betadaydi. Parıldayan guramilerin etrafında kabararak onları kaçmaya zorluyordu. Daha sonra erkek parıldayan gurami betayı yenerek dominantlığı aldi. Bu kavga esnasında betamın kuyruğü hasar gördü. Betam tam kabaracakken erkek parıldayan guramim ona doğru dönünce vazgeçerek bitkilerin arasına kaçiyordu.
Trichopsis türlerini beta ile beslemeyi düşüneceklere önerim bir erkek üç dişi olacak şekilde parıldayan gurami (Erkek parıldayan guraminin ilgisi dişilerin üzerine yoğunlaşsın) alınarak beta ile birlikte en az 250L. hacimde beslenmesidir. Bu türler, birbirlerini rakip olarak algılamaktadiŕ. Akvaryumda çok fazla saklanma alanı olmalıdir. Doğada da muhtemelen bu türler dar su alanlarına hapsolduklarında (Akarsu ile bağlantısı kopan taşkın birikintileri gibi ortamlarda) bu türler kavga etse de Güneydoğu Asya'nın sık yağan muson yağmurları ile bulundukları birikintinin genişleyerek ana su kaynağı ile birleşmesi sonucu zayıf taraf uzaklaşmakta ve ciddi hasar meydana gelmemektedir kanısındayım. Ancak maalesef akvaryumlarımızda bu mümkün değil.
Trichogaster Cinsi Guramiler:
İnci Gurami (Trichogaster leeri)
Üç Benekli Gurami (Trichogaster trichopterus)
Mavi Gurami (Trichogaster trichopterus "sumatranus")
Opal Gurami (Trichogaster trichopterus "cosby ")
Altın Gurami (Trichogaster trichopterus "gold")
Ay Işığı Gurami (Trichogaster microlepis)
Yılan Derisi Gurami (Trichogaster pectoralis)
Yukarıda türleri belirtilen guramiler, erkeğın ilgisini dişiler üzerine yönlendirmek ve dişilerin dikkatini aralarındaki hiyerarşi mücadelesine yoğunlaştırmak için bir erkek üç dişi olacak şekilde 125L. ve üzerinde hacimlerde beta ile yaşatılabilirler.
Trichogaster türü guramiler, direkt olarak beta ile aynı ekosistemde yaşamasalar da aynı havzanın daha derin bölgelerinde yaşamaktadırlar.
Ben, 75L.'de bir erkek iki dişi İnci Gurami ile bir erkek betayı bir arada beslediğimde erkek betanın zaman zaman erkek İnci Guramiye kabardığını ve betanın erkek İnci Gurami tarafından kovalandığını gözlemledim. Ancak 125L akvaryumda bir erkek üç dişi olacak şekilde İnci Gurami, Üç Benekli Gurami, Mavi Gurami, Opal Gurami, Altın Gurami türlerini ayrı zamanlarda bir adet erkek beta ile hiç çatışma olmadan yaşattım. Tabii ki akvaryumun bol miktarda saklanma alanı içeriyordu.
Kuhli Balıkları (Pangio spp.):
Bu balıklar, yılana benzer görüntüde olmaları, kendilerini kuma gömebilmeleri ve zeminde yaşamalari ile benim favorilerimdendir. Ürkek yapılı sürü balıklarıdır. 8 adet ve üstü adetlerde beslerseniz, daha az saklanırlar. 40L. ve üzerinde hacimlerde beta ile yaşatılabilirler. Kuhli (Pangio kuhlii) ve Pangio myersi türlerini, 125L. hacmindeki akvaryumumda beta ile birlikte sıkıntısız yaşattım.
Bir alan açabilirsem 250 -300L. hacimde mangrov kökleri, bitkiler, hindistan cevizi kabukları ile dekore edilmiş akvaryumda 1 adet erkek beta, 1 erkek üç dişi olacak şekilde iki farklı Trichogaster türü Gurami, 1 erkek üç dişi olacak şekilde bir tür parıldayan gurami, 8 adet kuhlii ve kalan hacimde iki farklı rasbora türünden ordu gibi sürülerle müthiş bir akvaryum oluşturma hayalim var.
Beta ile yaşayabilecek farklı coğrafyalardan balık türleri de bulunmaktadır. Ancak aynı ya da yakın ekosistem canlılarının aynı akvaryumlarda yaşatılmasının gerekliliğine inanan biri olarak farklı coğrafyalardan olan türleri kapsam dışı bırakıyorum.
Yukarıdaki deneyimlerim Betta splendens türü ile yaşadıklarımdır. Maalesef ülkemizde, diğer Betta türlerini bulmak çok zor olmaktadır. Bir keresinde F0 olmayan fakat vahşi Betta splendens türü bir balıķ besleme şansını elde etmiştim.
Betta İle Beslenmesini Önermeyeceğim Balıklar:
Diger Beta: Bir erkek üç dişi olarak 125L. hacminde betaları beslediğimde gizlenme alanı olmasına rağmen balıkların strese girdiklerini gözlemledim. Dişiler arasında bile sert kavgalar ve yüzgeç yırtılmaları oluyor. Daha ılımlı erkek betalar da gördüm, dişilere göz açtırmayanı da. Erkeği görünce kaçan dişi de gördüm, erkeğin yüzgeçlerini tamamen parçalayan ve ayırmak için tüm ışikları kapatarak balıkları ayrı akvaryuma almamı sağlayan dişi de. Dolayısıyla üretim zamanı dışında erkek ve dişi de olsa bir akvaryumda bir betayı tercih ediyorum. Bitden fazla erkek Betta splendens balığının koşullar ne olursa olsun aynı akvaryumda beslenmesini önermem.
Tüm Botia (Makrakanta ve Mavi Botia da dahil) türleri: Mavi Botia (Botia rubripinnis) türü, betamın kuyruğunu parçalamıştı. Botia türleri, sivri dişleri ile betanın göz ve kuyruklarına saldırmaktadırlar.
Labio, Epalzeorhynchus, Siyam'lı Alg Yıyıci, Çin'li Alg Yiyici: Betanın kuyruğuna zarar verebilecekleri gibi aşırı hızlı yüzerek stres kaynağı olmaktadırlar.
Tüm Barb Türleri: Betamın kuyruğunda sebebini tesbit edemediğim yırtıkların failinin masum görünüşlü kiraz barblarım (Puntius titteya) olduğunu dikkatli izleyince fark ettim. Sinsice betamın arkasına dolanıp kuyruğunu didikliyorlardı. Betam hızla dönüp karşı atak yapmak istese de hızlı ve çevik kiraz barbı yakalayamıyordu. Üstelik betamın etrafında hızlıca yüzerek huzurunu bozuyorlardı. Bu durumu, 50L., 75L., 125L. 'lik akvaryumlarımda kiraz barbın yanı sıra kara yakut barb (Puntius nigrofasciatus) ve konkonyus (Puntius conchonius) ile de deneyimledim.
Colisa cinsi Guramiler: Cüce Gurami, Bal Gurami de dahil olmak üzere beta ile birbirlerini rakip olarak görüyorlar. Cüce ve Bal Guramilerime 125L. hacmindeki akvaryumumda ilk saldıran betam olmuştu. Zaman içinde onlar da karşılık vetdiler ve Ben de türleri ayrı akvaryumlara aldım.
Siz de Güneydoğu Asya kökenli Beta ile yaşayabilecek diğer türleri ve deneyimlerinizi paylaşırsanız memnun olurum.
Bir süre sonra arşivimimden Beta beslediğim akvaryumlarımın fotoğraflarını da paylaşacağım.
Okuma sabrını gösteren ve bu asil türü ihtiyaçlarına uygun koşullarda besleyen herkese teşekkürler.
İyi akşamlar, sağlıklı canlılar dilerim.



Aşağıda, beta tanklarımdan farklı fotoğraflar bulunmaktadır:[IMG]https://foto.akvaryum.com/fotolar/71002/311220162333151.jpg[/IMG][IMG]https://foto.akvaryum.com/fotolar/71002/311220162336111.jpg[/IMG][IMG]https://foto.akvaryum.com/fotolar/71002/311220162343251.jpg[/IMG][IMG]https://foto.akvaryum.com/fotolar/71002/311220162346181.jpg[/IMG][IMG]https://foto.akvaryum.com/fotolar/71002/311220162349491.jpg[/IMG]

[IMG]https://foto.akvaryum.com/fotolar/71002/311220162353281.jpg[/IMG][IMG]https://foto.akvaryum.com/fotolar/71002/311220162356201.jpg[/IMG][IMG]https://foto.akvaryum.com/fotolar/71002/311220162358511.jpg[/IMG][IMG]https://foto.akvaryum.com/fotolar/71002/010120170004521.jpg[/IMG][IMG]https://foto.akvaryum.com/fotolar/71002/010120170008131.jpg[/IMG]

[IMG]https://foto.akvaryum.com/fotolar/71002/010120170012041.jpg[/IMG][IMG]https://foto.akvaryum.com/fotolar/71002/010120170015561.jpg[/IMG][IMG]https://foto.akvaryum.com/fotolar/71002/010120170019341.jpg[/IMG][IMG]https://foto.akvaryum.com/fotolar/71002/010120170022551.jpg[/IMG][IMG]https://foto.akvaryum.com/fotolar/71002/010120170032151.jpg[/IMG][IMG]https://foto.akvaryum.com/fotolar/71002/010120170034351.jpg[/IMG][IMG]https://foto.akvaryum.com/fotolar/71002/010120170038501.jpg[/IMG]

[IMG]https://foto.akvaryum.com/fotolar/71002/010120170042261.jpg[/IMG][IMG]https://foto.akvaryum.com/fotolar/71002/010120170045211.jpg[/IMG][IMG]https://foto.akvaryum.com/fotolar/71002/010120170047281.jpg[/IMG]

[IMG]https://foto.akvaryum.com/fotolar/71002/010120170049521.jpg[/IMG][IMG]https://foto.akvaryum.com/fotolar/71002/010120170052221.jpg[/IMG][IMG]https://foto.akvaryum.com/fotolar/71002/010120170054051.jpg[/IMG]

http://www.akvaryum.com/Yarisma/resimler/02032019001203840.jpg

http://www.akvaryum.com/Yarisma/resimler/07032019235747486.jpg